O Goberno aprobou o 10 de marzo de 2026 unha declaración institucional que recoñece a Daniel Niebla e a Amador Rey, os dous operarios asasinados pola policía franquista en Ferrol durante unha manifestación laboral en marzo de 1972, nun xesto que procura condenar a violencia policial e reforzar a memoria democrática. Aquela xornada, que tivo lugar hai 54 anos, rematou con dous mortos —de 20 e 38 anos— e case un cento de feridos nunha cidade convulsionada polas protestas obreiras. A resolución do Executivo subliña a necesidade de preservar a verdade histórica e evitar que a represión volva ampararse no silencio institucional. Con esta declaración, o Estado súmase a décadas de homenaxes locais que tiñan reclamado recoñecemento e reparación.

Os feitos ocorreron en Ferrol, entón coñecida oficialmente coa coletilla «do Caudillo» e cunha poboación próxima aos 90.000 habitantes, cando ao redor de 5.000 traballadores da entón Bazán saíron á rúa en demanda de mellores condicións e dun novo convenio. As forzas coñecidas como «grises» cargaron contra a protesta e, segundo os relatos e a documentación conservada, fixeron uso de armas de fogo: Daniel e Amador caeron mortalmente alcanzados, mentres decenas de compañeiros resultaron feridos por disparos e contusións. A brutalidade da intervención marcou un antes e un despois na mobilización obreira da comarca e alimentou unha onda de solidariedade en toda Galicia.

A declaración institucional, que impulsaron responsables do Executivo central, reprocha expresamente o uso da forza como resposta a reivindicacións laborais e sitúa o recoñecemento das vítimas dentro dunha política de memoria que busca tamén a verdade e a reparación. Dende asociacións memorialistas e colectivos de traballadores valórase o xesto como un avance simbólico que vén acompañar os homenaxes que desde entón se celebran cada 10 de marzo —o Día da Clase Obreira Galega— en recordo de quen perderon a vida enfrontando a represión franquista. Para as familias e as entidades memoriais, a resolución é unha reafirmación institucional daquilo que durante décadas foron memorias locais e testemuños.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

A repercusión daqueles sucesos en 1972 estivo marcada pola censura e a manipulación informativa do aparato do réxime, que intentou describir as víctimas como elementos subversivos para desactivar a indignación pública. A pesares diso, a versión alternativa colleu forza en Ferrol e noutras cidades galegas, e contribuíu ao crecente descontento social que caracterizou o tramo final do franquismo. Durante os anos posteriores convertéronse en símbolo da loita obreira, e a súa morte segue a ser recordada como un exemplo da violencia empregada para calar as reivindicacións laborais en plena ditadura.

A memoria colectiva da comarca estivo impulsada por organizacións como a Fundación 10 de Marzo e por familiares que mantiveron viva a reivindicación de xustiza e recoñecemento. Ao longo de máis de cinco décadas celebráronse actos, publicacións e mesas de lembranza que mantiveron presentes os nomes dos dous traballadores no mapa da memoria galega. O recoñecemento oficial chega, polo tanto, nun contexto no que as reivindicacións para esclarecer responsabilidades e restituír a dignidade das vítimas foron gañando espazo na axenda política e cultural.

En Ferrol, a conmemoración anual segue convocando sindicatos, forzas políticas e veciños, e o relato local insiste en que a represión de marzo de 1972 non foi un episodio illado senón parte dunha estratexia máis ampla para frear a mobilización obreira nos estaleiros. Para moitos historiadores e activistas, a reacción social que seguiu ás mortes contribuíu a erosionar a lexitimidade do réxime en Galicia e a artellar un movemento obreiro máis organizado que, co paso do tempo, logrou pór no centro do debate público as demandas laborais e democráticas.

A declaración do 10 de marzo non pecha as demandas de quen piden verdade xudicial ou medidas concretas de reparación, pero si aporta un marco simbólico de recoñecemento por parte do Estado. Fontes institucionais consultadas por este diario argúen que o pronunciamento pretende servir de precedente para abordar outros episodios de violencia política e policial do franquismo, así como para reforzar políticas públicas de memoria que eviten a impunidade histórica.

Para as familias de Daniel Niebla e Amador Rey e para as organizacións memoriais, o paso dado este marzo é a culminación tardía dunha loita prolongada. Máis aló do xesto oficial, reclaman que a memoria se traduza en accións concretas que permitan clarificar responsabilidades e dignificar ás vítimas, e advirten de que lembrar tamén é unha forma de garantir que o uso da violencia non volva ser unha resposta á reivindicación social nunha democracia.