O Ministerio de Defensa ha ordenado o redespregamento temporal de parte do contingente español en Irak tras o empeoramento da seguridade no país, motivado pola recente escalada de tensións con Irán. A medida, adoptada esta semana, afecta ao Grupo de Operaciones Especiales (SOTG) integrado na coalición internacional contra o xihadismo, e busca situar ás tropas en locais máis seguros mentres se avalía a evolución do conflito. Os movementos fixéronse en coordinación coas autoridades de Iraq e co apoio loxístico da coalición.
As unidades españolas xa están acomodadas en bases alternativas consideradas seguras, onde permanecerán ata que as condicións permitan retomar o seu despregamento habitual. Segundo o Ministerio, a decisión responde tanto ao aumento de incidentes armados en territorio iraquí como á imposibilidade de continuar coas tarefas na instalación orixinal. Nos últimos días rexistráronse ataques con drones e episodios de violencia vinculados á tensión rexional.
O Executivo subliña que esta reubicación é de carácter temporal e que se realizou coa intención de garantir a protección do persoal sen renunciar ao compromiso coas misións internacionais na zona. España participa actualmente en dúas iniciativas: a NATO Mission Iraq e a operación Operation Inherent Resolve, impulsada por unha coalición internacional para combater o Estado Islámico.
Que tropas e cantos efectivos están implicados
En conxunto, o despregamento español en Irak ronda os 275 militares entre ambas misións. O contingente afectado pertence ao Grupo de Operaciones Especiales, cuxa función se centra en asesoramento e apoio ás forzas locais dentro da coalición. A reubicación implica cambios na ubicación das patrullas e nos puntos desde os que se desenvolven actividades de formación e apoio.
Defensa aclara que, pese ao movemento, as capacidades operativas e loxísticas mantéñense activas para responder ás necesidades da coalición e das autoridades de Iraq. O redespregamento realizouse co apoio dos aliados e en estreita coordinación coas autoridades locais para minimizar riscos e asegurar a continuidade das tarefas esenciais.
Riscos no terreo e coordinación internacional
Os ataques recentes con drones e outras accións hostís deterioraron a seguridade nas áreas onde operan forzas internacionais, o que levou a revisar a ubicación de contingentes e bases. Fontes do Ministerio sinalan que a volatilidade da situación impide garantir a normalidade operativa na base onde estaban despregados ata agora.
«O compromiso de España coa coalición internacional e coa estabilidade de Irak permanece inalterable»,
engade a nota oficial, que ao mesmo tempo recoñece a «volatilidade e fragilidade» do entorno. Esa mensaxe apunta a combinar a prudencia en materia de seguridade coa disposición a manter o apoio político e militar ás autoridades de Iraq e ás operacións contra grupos xihadistas.
A reubicación prodúcese nun contexto rexional marcado por tensións entre Irán e varios actores internacionais, que derivaron en ataques puntuais contra infraestruturas e posicións vinculadas a aliados. Expertos en seguridade advirten de que, se a escalada persiste, poderían multiplicarse medidas similares por parte de países con persoal despregado na rexión.
Desde o punto de vista operativo, as autoridades españolas insisten en que a prioridade é a seguridade das tropas. Calquera decisión adicional sobre retirada, reforzo ou novo despregamento será tomada en función da evolución da ameaza e das consultas con socios na coalición e co Goberno de Iraq.
No plano político, o movemento xerou consultas no Congreso e entre os grupos parlamentarios sobre os riscos e a política exterior do Executivo en Oriente Próximo. Fontes do Ministerio defenderon que as medidas son proporcionais e reversibles e que non supoñen un cambio da participación española nas misións multilaterais.
Mentres tanto, o Ministerio manterá unha vixilancia estreita da situación e seguirá informando ás autoridades de Iraq e aos socios internacionais sobre calquera nova medida. As tropas permanecerán nas súas novas ubicacións ata que se avalíe unha posible volta ás posicións orixinais ou se adopten solucións alternativas que garantan a seguridade e a eficacia das operacións.