CONTIDO:

As estacións marcan o ritmo da vida en cada recuncho do planeta e establecen un diálogo íntimo e xenuíno cos artistas que habitan eses lugares.

Sobre esa experiencia común constrúese As estacións do ano na arte galega dos séculos XX e XXI, a nova exposición inaugurada este xoves no Museo Gaiás de Santiago na que participan unha decena de firmas lucenses e que foi comisariada pola fonsagradina Mónica Alonso.

Un percorrido sensorial pola arte galega

A mostra, que convida ao espectador a sentir a arte a través da temperatura, a cor, o son ou as texturas, reúne máis de 80 obras de 63 artistas galegos.

Nela, as estacións do ano serven como fío condutor dun percorrido que vai dende o Movemento Pictórico Rexionalista de principios do século XX, pasando por Os renovadores, o grupo Atlántica e Novos camiñantes, ata as xeracións máis novas de creadores e creadoras en Galicia do século XXI.

Presenza lucense e artistas destacados

A exposición ten ademais un marcado selo lucense.

Entre os artistas presentes figuran o monfortino Antón Patiño, o lugués Antonio Murado, o fonsagradino Berio Molina, o mindoniense Daniel Caxigueiro, o paramés Edu Valiña, a valadourensa Mar Vicente e o polense Sergio Marey.

A eles súmanse nomes históricos vinculados á provincia como Julia Minguillón, Tino Grandío ou Vázquez Cereijo.

Experiencia inmersiva e organización da mostra

A partir dos principios da colorimetría, da neuroarquitectura —que estuda como os espazos afectan o cerebro, ás emocións e ao comportamento— e da neuroestética —centrada en analizar como o cerebro percibe, procesa e sente ao contemplar a beleza das obras de arte— a exposición busca xerar unha «novidosa» experiencia artística e «alimentar o benestar humano», en palabras da súa comisaria.

Deste modo, Alonso non concibe a exposición como un percorrido cronolóxico nin como unha simple selección de obras destacadas, senón como unha experiencia inmersiva que convirte o museo nunha especie de paisaxe interior.

As salas están organizadas en catro ámbitos —primavera, verán, outono e inverno— e cada estación identifícase con cores, sons e ambientes distintos.

Antes de comezar a visita, o público atravesa un espazo de transición desde o que pode dirixirse cara zonas cálidas ou frías tras pasar por cabinas de inmersión térmica.

A intención é que o visitante perciba físicamente o cambio de estación e entre nun estado de atención máis pausado ante as obras.

Obras e propostas artísticas

Paisaxes, bodegóns de tempada, esculturas, vídeos ou instalacións evocan elementos profundamente ligados a Galicia: a chuvia, a neve, os cultivos ou os froitos de cada época.

Máis que ilustrar as estacións, a exposición propón recoñecer nelas unha memoria compartida.

Algúns dos traballos lucenses foron creados especificamente para a exposición.

É o caso da instalación sonora de Berio Molina, a única presente nas catro seccións da mostra, formada por estruturas de lana e mimbre que reproducen os sons do Pico Sacro rexistrados nun ano.

Tamén é un encargo a instalación de Mar Vicente, Cor-Sombra V. A sombra é a raíña da cor, que introduce a luz do verán no interior do museo mediante un cubo iluminado que recrea o contraste entre o azul do ceo e o amarelo da area.

Outra das pezas centrais é Esfollarse, de Edu Valiña, realizada xunto ao músico Mondra a partir de follas de millo recollidas en Sarria e O Páramo.

A instalación establece vínculos entre arte e tradición e evoca a memoria do traballo agrícola a través de pezas tecidas con materiais vexetais.

Entre as obras expostas figura tamén Deus te livre (2024), do novo Sergio Marey, unha peza téxtil que parte da tradición lanera para reflexionar sobre a identidade e as conexións culturais entre Galicia e Portugal.

A exposición combina obras históricas con creacións recentes e establece un diálogo entre distintas xeracións de artistas galegos.

Figuras como Castelao, Seoane ou Laxeiro conviven con novas voces para retratar o inexorable e cíclico paso do tempo.