As axudas á investigación e á innovación da Fundación «la Caixa» recoñeceron o consorcio FLASH-CARE, liderado pola Universidade de Santiago de Compostela, entre os 80 proxectos seleccionados pola súa capacidade de xerar un impacto positivo na saúde da cidadanía. A financiación chega a través das convocatorias competitivas de investigación e innovación 2026. Ademais de FLASH-CARE, a USC participa noutro dos proxectos seleccionados, neste caso para administrar fármacos atravesando as barreiras protectoras do cerebro.
Cara á aplicación clínica da radioterapia FLASH
A radioterapia FLASH é unha nova modalidade, actualmente en desenvolvemento, de radioterapia para o tratamento do cancro cun gran potencial para controlar os tumores de maneira eficaz, reducindo á vez o dano aos tecidos sans circundantes. Para a súa adopción clínica xeneralizada requírense métodos fiables que permitan verificar e supervisar o tratamento con gran precisión.
O proxecto que lidera desde a USC o profesor Faustino Gómez ten como obxectivo desenvolver un sistema integral de garantía de calidade que apoie a implementación segura e eficaz da radioterapia FLASH en contornas clínicas. FLASH-CARE mellora a verificación e o control de calidade para axudar aos profesionais sanitarios a garantir que a radiación se administre de forma precisa e que o tratamento siga o plan previsto.
Segundo destacan desde o consorcio, «unha monitorización fiable é esencial para identificar erros, apoiar a confianza clínica e contribuír á seguridade dos pacientes, a mellores resultados e a unha maior eficiencia dos procesos asistenciais». Ao utilizar taxas de doses máis altas, a radioterapia FLASH reduce o tempo de administración do tratamento e produce menos efectos secundarios, o que permite mellorar a eficiencia dos servizos de radioterapia. O obxectivo global é lograr un tratamento contra o cancro máis seguro, máis eficaz e máis accesible.
Ademais da USC, integran o consorcio o Centro Nacional de Microelectrónica (CNM-CSIC) de Barcelona e o Instituto Curie de París. O grupo da USC é pioneiro a nivel internacional no desenvolvemento de cámaras de ionización ultratinas e colabora co CNM na creación dunha nova xeración de detectores de carburo de silicio para dosimetría, tecnoloxías todas elas incorporadas no dispositivo de control de calidade proposto. O proxecto está dotado con 149.967 euros a través da convocatoria CaixaImpulse de Innovación en Saúde 2026.
As barreiras protectoras do cerebro
A catedrática da USC e investigadora do Centro Singular de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas (CiMUS), María José Alonso, forma parte do outro proxecto financiado, neste caso baixo a convocatoria de Investigación en Saúde 2026. O cerebro está protexido por barreiras que impiden a entrada de substancias prexudiciais, pero que tamén dificultan que moitos tratamentos cheguen ao cerebro. O proxecto ten como obxectivo desenvolver novos sistemas de administración capaces de atravesar estas barreiras e transportar instrucións terapéuticas ás células cerebrais.
O proxecto centrarase inicialmente na enfermidade de Lafora, un trastorno neurolóxico infantil pouco frecuente para o que actualmente non existe un tratamento eficaz. Un equipo con experiencia en nanomedicina, administración controlada de fármacos, neurociencia e intelixencia artificial deseñará diminutos vehículos transportadores capaces de desprazarse polo organismo, chegar ao cerebro e entregar a súa carga terapéutica de forma segura e eficiente.
