Xa ten nome e cifra. O garda civil que traizou o seu uniforme para servir ao narcotráfico na costa galega recebeu 408.611 euros a cambio de información privilexiada que permitiu ás organizacións criminais anticiparse ás operacións policiais. A cifra é escandalosa, pero o verdadeiramente escandaloso non é o diñeiro: é o sistema que o permitiu durante anos sen que ninguén dentro do corpo levantara unha bandeira vermella.
O caso de Muxía sacudiu á Garda Civil e a toda Galicia. A operación que deteu a 30 persoas e incautou 1.500 kilos de cocaína revelou algo que moitos sospeitaban e poucos querían confirmar: a infiltración narco nas forces de seguridade non é unha hipótese de película, é unha realidade documentada. Un axente con acceso a información operativa —rutas de patrullas, datas de operacións, identidades de confidentes— vendeu durante anos esa información a cambio de diñeiro. Catrocentos oito mil seiscentos once euros. Unha paga extraordinaria permanente financiada con cocaína.
A pregunta obvia é: ¿como é posible que ninguén se diera conta? A resposta é incómoda. Nas comandancias de provincias periféricas, onde o número de efectivos é limitado e as relacións persoais son estreitas, os mecanismos de control interno relaxanse. Un axente que vive por encima das súas posibilidades, que cambia de coches, que fai reformas, que viaxa —esas sinais deberían activar alertas internas. Pero en unidades pequenas, onde todos se coñecen e a confianza persoal substitúe á supervisión formal, esas sinais normalízanse. «Será que ten familia con diñeiro», «será que aforrou», «será un crédito». E mentres se buscan explicacións benevolentes, o dano acumúllase.
O topo de Muxía non é un caso aislado. É o terceiro nunha década ligado ao narcotráfico galego. A costa da Morte, coas súas ensenadas, as súas rías e a súa proximidade ao Atlántico, é unha das rutas narcas máis activas de Europa. As organizacións o saben e actúan en consecuencia: compran información, compran silencio, compran persoas. Cando un narcotraficante ofrece medio millón de euros a un axente que cobra 1.800 ao mes, non está comprando un favor: está comprando un sistema enteiro de seguridade.
A resposta institucional non pode limitarse á detención e á sanción individual. Fai falta un cambio estrutural en como a Garda Civil supervisa aos seus efectivos en zonas sensibles. Rotación periódica de axentes en destinos narcos, auditorías patrimoniais automáticas, unidades de asuntos internos con capacidade real de investigación e, sobre todo, cultura de denuncia interna. Que un axente poida reportar sospeitas sobre un compañeiro sen medo a represalias é a mellor ferramenta preventiva que existe.
Tamén fai falta reflexionar sobre o modelo de loita antidroga en Galicia. A estratexia actual combina operacións policiais periódicas con colaboracións internacionais. Pero mentres o narcotráfico move miles de millóns, a Garda Civil segue dependendo de recursos limitados e da vontade política de turno. Cada gran operación preséntase como un éxito rotundo, pero a cocaína segue chegando. As incautacións son titulares, non solucións.
O topo de Muxía fixo un dano inmaterial enorme: erosionou a confianza dos cidadáns nos que deben protexelos. Cada axente que cumpre o seu traballo con honestidade —a inmensa maioría— carga agora coa sospeita que este caso xerou. A mellor forma de honrar aos axentes íntegros é depurar responsabilidades e reformar o sistema. Que non volva a ocorrer non é suficiente: hai que demostrar que non pode volver a ocorrer.
408.611 euros é o prezo dunha traición. Pero o custo real págao toda Galicia.
