Editorial: oito anos de suspensión no CHUO — cando o sistema protege ao agresor e abandona á vítima
A noticia é escalofriante: un xinecólogo do Complexo Hospitalario Universitario de Ourense (CHUO) foi suspendido durante oito anos por motivos que afectan directamente á confianza das pacientes. Oito anos. Iso significa que durante case unha década, as mulleres que acudiron á consulta deste profesional nun dos hospitais de referencia de Galicia puideron ser obxecto de malos tratos, negligencia ou condutas inadecuadas, mentres a administración sanitaria miraba cara ao outro lado. A pregunta é obvia e dolorosa: ¿cantas pacientes tiveron que sufrir antes de que alguén decidira actuar?
O caso do xinecólogo do CHUO non é un incidente illado. É o síntoma dun sistema sanitario que prioriza a protección da institución sobre a protección das pacientes. Cando un profesional da saúde comete faltas graves, a resposta institucional debería ser inmediata: investigación transparente, comunicación ás afectadas e sanción exemplar. No canto a iso, o que adoita ocorrer é un proceso interno opaco, con expedientes disciplinares que se arrastran durante anos, nos que o profesional é apartado do servizo —ou non— e nos que as pacientes nunca son informadas do que aconteceu. A cultura do silencio institucional é a peor cómplice dos abusos no sistema sanitario.
O problema agrábase cando o profesional implicado é un xinecólogo. A relación entre unha muller e o seu xinecólogo baséase nunha confianza absoluta: confianza física, emocional e profesional. Cando esa confianza se traiciona, o dano non é só físico: é psicolóxico, profundo e duradeiro. Moitas das mulleres que pasaron pola consulta deste profesional nese oito anos poden nunca saber que foron obxecto de mala praxis ou condutas inadecuadas. E as que o saben, ou o sospeitan, enfróntanse a un sistema que non lles facilita o acceso á información nin á xustiza. O Servizo Galego de Saúde (Sergas) ten a obrigación moral e legal de contactar a todas as pacientes que puideron verse afectadas e de ofrecerlles apoio psicolóxico e xurídico.
Pero a responsabilidade non termina no Sergas. A Consellería de Sanidade, o defensor do paciente e o Parlamento galego deben abrir unha investigación sobre como se xestionou este caso, por que tardou oito anos en resolverse e que fallou no sistema de supervisión e control. É inaceptable que un profesional con condutas graves puidese manter o seu posto durante case unha década mentres as pacientes estaban desprotexidas. Se a investigación revela que houbo encubrimento ou negligencia institucional, as responsabilidades políticas e administrativas deben depurarse sen excepción.
A sanidade galega, que tantos esforzos fixo nas últimas décadas por mellorar a súa calidade e a súa reputación, non pode permitirse casos como este. Cada vez que o sistema protege ao agresor e abandona á vítima, a confianza de toda a cidadanía na sanidade pública rúmpese. E unha sanidade sen confianza non é unha sanidade. É só un edificio con camas.
