O Camiño de Santiago: cando a peregrinación se converte en traxedia

O Camiño de Santiago representa para miles de persoas cada ano unha experiencia de transformación, encontro espiritual e conexión coa natureza. Porén, tras esa imaxe de paz e percorrido interior, escóndense riscos reais que, en ocasións puntuais, desembocan en desenlaces tráxicos. A recente morte dunha peregrina alemá en Mondoñedo, vítima dunha caída mentres circulaba en bicicleta por un dos treitos do camiño, volveu poñer sobre a mesa unha pregunta incómoda: están suficientemente preparadas as rutas xacobeas para o crecente número de ciclistas que as transitan?

O suceso, ocorrido nas inmediacións do casco urbano mindoniense, conmocionou á comunidade local e ao numeroso colectivo de peregrinos que estes días percorren a costa lucense. A vítima, unha muller de 31 anos de nacionalidade alemá, atopábase realizando o Camiño do Norte cando, por causas que aínda se investigan, perdeu o control da súa bicicleta nun descenso e caeu por un desnivel de aproximadamente trinta metros. A pesar da rápida actuación dos servizos de emerxencia, nada puido facerse por salvar a súa vida.

Un treito aparentemente sen perigo

Quen coñecen a zona coinciden en sinalar que o punto exacto onde se produciu o accidente non presenta, a simple vista, características especialmente perigosas. Non se trata dunha curva pechada, nin dun paso con visibilidade reducida, nin dun firme en mal estado. Trátase, simplemente, dun treito asfaltado en pendente, próximo a un cruzamento, onde a peregrina, por razóns que se descoñecen, continuou recto en lugar de seguir a traxectoria do camiño, precipitándose por unha ladeira ata deterse nunha finca dedicada a pasto para gando.

Esta aparente normalidade do terreo é, precisamente, o que máis preocupa aos expertos en seguridade viaria e aos responsables de mantemento das rutas xacobeas. Porque se un treito que non é sinuoso nin perigoso pode converterse en escenario dunha traxedia, que ocorre naqueles puntos onde o firme é deficiente, os sinais son confusas ou a pendente se combina cunha curva pechada? A pregunta non é retórica: cada ano rexístranse decenas de incidentes, a maioría leves, pero algúns deles de consecuencias fatais.

O perfil dos ciclistas no Camiño

O peregrino que elixe a bicicleta como medio de transporte afronta desafíos adicionais respecto a quen camiña. A velocidade, o peso da equipaxe, a necesidade de manter o equilibrio en descensos con carga e, en ocasións, o cansazo acumulado tras varias xornadas de pedaleo aumentan exponencialmente o risco de accidente. A iso súmase que moitos destes ciclistas non son deportistas experimentados, senón persoas que, movidas pola ilusión de completar a ruta, subestiman as esixencias físicas do terreo.

No caso da peregrina finada, as autoridades confirmaron que viaxaba acompañada —de aí que se activase de inmediato o protocolo de atención psicolóxica especializada para o acompañante—, o que suxire que non se trataba dunha aventura en solitario. Porén, a presenza doutra persoa non evitou o fatal desenlace, o que demostra que, ás veces, os accidentes ocorren cunha rapidez que impide calquera reacción.

A resposta de emerxencias e o apoio psicolóxico

O dispositivo de emerxencia púxose en marcha pouco despois das tres menos dez da tarde, cando se recibiu o aviso. Ata o lugar desprazáronse efectivos sanitarios e de rescate, pero as feridas sufridas pola muller resultaron incompatibles coa vida. Paralelamente, e tal como establece o protocolo nestes casos, activouse a asistencia psicolóxica para o acompañante, unha medida que busca minimizar o impacto emocional de presenciar un suceso traumático destas características.