O crónico colapso do ferrocarril galego

A comunidade autónoma volve afrontar outra semana co sistema de transporte público en vilo. A suspensión de múltiples servizos ferroviarios programados para este luns deixa ao descuberto, unha vez máis, as profundas carencias estruturais que sofre a rede de Media Distancia no noroeste peninsular. O que debería ser unha excepción acabou por converterse nunha preocupante tónica habitual para miles de viaxeiros que dependen destas conexións para a súa rutina diaria.

Un sistema ao límite pola falta de persoal

O esqueleto de calquera rede de transporte público eficiente reside na previsibilidade e na dispoñibilidade dos seus recursos humanos. Porén, o ferrocarril galego semella navegar á deriva neste aspecto. A cancelación abrupta de nove circulacións programadas, que deixan sen servizo máis de dous milleiros de prazas, responde a unha conxuntura xa demasiado recorrente: a ausencia de persoal técnico na máquina. Cando un puñado de baixas de última hora pode desmantelar unha parte tan significativa da oferta de mobilidade rexional, queda evidenciada unha fraxilidade operativa de enorme calado.

A operadora estatal tivo que activar plans de emerxencia, derivando os pasaxeiros cara a frotas de autobuses para cubrir as rutas afectadas. Esta solución de continxencia, aínda que necesaria, penaliza gravemente os tempos de viaxe e a comodidade do usuario, xerando unha erosión constante na confianza cara ao transporte público colectivo.

O Eixe Atlántico, refén da vulnerabilidade loxística

As principais cidades do litoral galego concentran o groso desta inestabilidade crónica. As rutas que conectan os grandes núcleos urbanos da comunidade sofren de maneira desproporcionada calquera contratempo na planificación das quendas de traballo. A ausencia de condutores de tren nos principais nodos ferroviarios demostra que a planificación de reservas e substitucións é practicamente inexistente ou totalmente ineficaz.

Resulta paradoxal que, en pleno século XXI e con multimillonarios investimentos en infraestruturas de alta velocidade en ciernes, a rede de proximidade e media distancia sobreviva cunhas marxes de manobra tan axustadas. Un sistema moderno e robusto debería ter a capacidade de absorber incidencias puntuais sen que o servizo colapse de maneira inmediata.

Impacto económico e social na rutina laboral

As consecuencias destas disfuncións operativas van moito máis alá da simple molestia viaxeira. A incerteza xerada pola falta de fiabilidade do ferrocarril ten un impacto directo na produtividade económica da rexión. Miles de traballadores, estudantes e profesionais sanitarios ou docentes ven comprometida a súa puntualidade cada vez que se produce un novo recorte no servizo.

O dereito á mobilidade sostible e de calidade convértese así nunha quimera. As administracións públicas levan anos promovendo o uso do transporte colectivo para reducir a pegada de carbono e desconxestionar as estradas. Porén, este tipo de episodios de descoordinación loxística convidan directamente a cidadanía a buscar alternativas no vehículo privado, frustrando calquera obxectivo de política ambiental e de mobilidade a medio e longo prazo.

A necesidade dun cambio de paradigma na xestión

As organizacións de consumidores e de usuarios levan tempo denunciando esta deriva. Esixen que se produza unha revisión profunda dos protocolos de asignación de maquinistas e da xestión das baixas médicas ou permisos. Un sistema que non pode permitirse o luxo de contar con persoal de substitución preparado está abocado ao fracaso e á perpetua insatisfacción dos seus usuarios.

O modelo actual precisa dunha inxección de talento e dunha modernización profunda nos seus procesos internos de recursos humanos.