A tradicional Festa do Folión de Carros de Chantada, un dos eventos culturais máis arraigados da comarca da Ribeira Sacra, enfróntase a un obstáculo inédito a poucas semanas da súa celebración. As estrictas restricións sanitarias impostas para frear o avance da dermatosis nodular contaxiosa paralizaron o traslado de gando bovino dende outras comunidades autónomas, o que complica enormemente a procura de vacas e bois necesarios para tirar dos tradicionais carros durante o desfile.
A ninguén se lle escapa a magnitude do desafío. O brote desta grave enfermidade vírica obrigou ás administracións a blindar o sector primario galego, pero as medidas de contención impactan de lleno na dinamización das festas patronais. A asociación cultural encargada da organización xa estudia diversas fórmulas para sortear este contratiempo, aínda que a directiva da entidade foi tajante ao afirmar que a suspensión do evento non figura entre os seus plans. Convén lembrar que o Folión é moito máis que un mero desfile; representa unha auténtica demostración de identidade e de esforzo comunitario na provincia de Lugo.
O cerco sanitario sobre o gando bovino
A alerta sanitaria non é un asunto baladí. A Xunta de Galicia decidiu prorrogar recentemente as medidas de restrición de mobilidade do gando bovino durante un mes máis, alargando así o cerco preventivo ata o último día do mes. Esta decisión institucional prohíbe tajantemente a asistencia de animais procedentes de outras explotacións galegas a calquera tipo de concentración. O certo é que as feiras, certames, subastas, mercados ou concentracións de vacuno non están cancelados por norma xeral, pero privan da presenza de reses foráneas e limitan o traslado de animais dentro do propio territorio autonómico.
Demasiada rigidez para un sector que necesita respirar. O obxectivo primordial destas restricións gobernamentais é salvagardar a importante cabana ganadeira da comunidade fronte a un brote vírico que golpea con dureza ao campo. A dermatose nodular contagiosa provoca fortes lesións na pel dos animais, un deterioro no seu estado xeral e importantes perdas económicas para as explotacións agrarias. Convén lembrar que un só animal infectado pode supor un foco de contagio devastador para toda unha explotación. A cifra de granxas afectadas na península fala por si soa da gravidade da crise silenciosa que atravessa o sector primario.
O impacto directo dende Asturias
O principal problema para os organizadores chantadinos non reside unicamente no interior das fronteiras galegas. Dificilmente pode entenderse a magnitude da festa da Ribeira Sacra sen mirar ao leste. E é que unha parte fundamental da forza tractora do Folión procede tradicionalmente da comunidade asturiana. Veciños e ganadeiros do Principado cruzan as montañas cada ano para ceder os seus mellores exemplares, auténticas xoias de notable peso e tamaño que arrastran con majestade as pesadas cargas de madeira e pedra polas rúas do centro histórico lucense.
Agora, ese fluxo transfronteiro cortouse de raíz. As autoridades sanitarias do Principado de Asturias elevaron recentemente o nivel de alerta e ampliaron as súas restricións de mobilidade ata finais de verán. A comunidade veciña estableceu severas limitacións de movemento, unha forte vixilancia veterinaria nos carradeiros e vetou directamente a celebración de calquera tipo de feira, mercado ou certamen de gando bovino no seu territorio. Non parece casualidade. Asturias é unha das principais zonas provedoras destas enormes reses para o evento lucense. Na edición anterior, unha porción moi relevante dos animais participantes procedía precisamente de explotacións asturianas, destacando nunha das maiores concentracións etnográficas de toda a comunidade.
