A tradicional Festa do Folión de Carros de Chantada, un dos eventos culturais máis arraigados da comarca da Ribeira Sacra, enfróntase a un obstáculo inédito a poucas semanas da súa celebración. As estritas restricións sanitarias impostas para frear o avance da dermatose nodular contaxiosa paralizaron o traslado de gando bovino doutras comunidades autónomas, o que complica enormemente a procura de vacas e bois necesarios para tirar dos tradicionais carros durante o desfile.
A ninguén se lle escapa a magnitude do desafío. O gromo desta grave enfermidade vírica obrigou ás administracións a blindar o sector primario galego, pero as medidas de contención impactan de cheo na dinamización das festas patronais. A asociación cultural encargada da organización xa estuda diversas fórmulas para sortealo este contratempo, aínda que a directiva da entidade foi taxativa ao afirmar que a suspensión do evento non figura entre os seus plans. Cómpre recordar que o Folión é moito máis que un mero desfile; representa unha auténtica demostración de identidade e de esforzo comunitario na provincia de Lugo.
O cerco sanitario sobre o gando bovino
A alerta sanitaria non é un asunto balde. A Xunta de Galicia decidiu prorrogar recentemente as medidas de restrición de mobilidade do gando bovino durante un mes máis, alongando así o cerco preventivo ata o último día do mes. Esta decisión institucional prohibe taxativamente a asistencia de animais procedentes doutras explotacións galegas a calquera tipo de concentración. O certo é que as feiras, certames, poxas, mercados ou concentracións de vacún non están canceladas por norma xeral, pero prívaas da presenza de reses foráneas e limitan o traslado de animais dentro do propio territorio autonómico.
Demasiada rixidez para un sector que precisa respirar. O obxectivo primordial destas restricións gobernamentais é salvagardar a importante cabaña gandeira da comunidade fronte a un gromo vírico que golpea con dureza ao campo. A dermatose nodular contaxiosa provoca fortes lesións na pel dos animais, un deterioro no seu estado xeral e importantes perdas económicas para as explotacións agrarias. Cómpre recordar que un só animal infectado pode supor un foco de contaxio devastador para toda unha explotación. A cifra de granxas afectadas na península fala por si soa da gravidade da crise silenciosa que atravesa o sector primario.
O impacto directo desde Asturias
O principal problema para os organizadores chantadinos non reside unicamente no interior das fronteiras galegas. Dificilmente pode entenderse a magnitude da festa da Ribeira Sacra sen mirar ao leste. E é que unha parte fundamental da forza tractora do Folión procede tradicionalmente da comunidade asturiana. Veciños e gandeiros do Principado cruzan as montañas cada ano para ceder os seus mellores exemplares, auténticas xoias de notable peso e tamaño que arrastran con maxestosidade as pesadas cargas de madeira e pedra polas rúas do centro histórico lucense.
Agora, ese fluxo transfronteirizo cortouse de raíz. As autoridades sanitarias do Principado de Asturias elevaron recentemente o nivel de alerta e ampliaron as súas restricións de mobilidade ata finais do verán. A comunidade veciña estabeleceu severas limitacións de movemento, unha forte vixilancia veterinaria nos carreteiros e vetou directamente a celebración de calquera tipo de feira, mercado ou certame de gando bovino no seu territorio. Non parece casualidade. Asturias é unha das principais zonas provedoras destas enormes reses para o evento lucense. Na edición anterior, unha porción moi relevante dos animais participantes proviña precisamente de explotacións asturianas, destacando nunha das maiores concentracións etnográfica
