O lume en Padrón resucita ao anoitecer: pánico e desaloxo en Herbón

A reactivación nocturna do incendio obriga a evacuar aos veciños da parroquia padronesa

Poucas imaxes reflicten mellor a vulnerabilidade do rural galego que a dun puñado de casas rodeadas polo fume na noite do sábado. A parroquia de Herbón, en Padrón, converteuse no epicentro da angustia ao reactivarse con violencia o incendio declarado o venres, obrigando á Xunta a activar o protocolo máis severo de protección de bens e persoas. A calma aparente da mañá estoupou polos aires cando a fronte, avivada polo vento, se aproximou perigosamente aos núcleos de Cruxeiras de Abaixo e Sobrerribas. A decisión da Consellería do Medio Rural foi inmediata e taxativa: había que poñer a salvo á poboación.

O drama dunha evacuación nocturna

O pequeno núcleo de Cruxeiras de Abaixo, un puñado de casas tradicionais apiñadas na verde paisaxe do val do Ulla, foi o máis castigado pola orde de desaloxo. Até dez vivendas, practicamente a totalidade do lugar, tiveron que ser desocupadas coa máxima urxencia. Os veciños, que cargaron co posto, documentos e a incerteza a costas, observaron durante horas como o lume lambía os límites das súas propiedades, mentres o fume tinguía de gris o solpor. A espera, desde a distancia, fíxose eterna.

O balance provisional ofrecido pola Xunta ao peche da noite elevaba a superficie arrasada ás 330 hectáreas. Durante horas, a tensión foi máxima. Os servizos de emerxencia traballaron sen descanso para conter o avance e permitir que a normalidade regresase canto antes. Preto da medianoite, e tras un intenso despregamento de medios aéreos e terrestres, os veciños de Cruxeiras de Abaixo recibiron a noticia que tanto esperaban: podían regresar aos seus fogares. Un suspiro de alivio que, porén, non borra a evidencia de que o incendio segue activo e a ameaza, latente. A noite foi longa e o retorno, agridoce: a cinza sobre os tellados e o denso cheiro a queimado impregnaron o ambiente, lembrando a fraxilidade da vida no rural.

Herbón, un símbolo en chamas

O sucedido en Herbón non é un episodio illado, aínda que a súa localización lle confire unha dimensión especial. Esta parroquia non é un lugar calquera no mapa agrícola galego. É o berce do pemento que leva o seu nome, un produto con Denominación de Orixe Protexida que simboliza a excelsitude da súa horta e o traballo de xeracións. Que o lume teña posto en xaque este territorio non é só un problema forestal, é unha ameaza directa a un ecosistema económico e cultural que se estende ao longo do val do Ulla. As chamas non entenden de DOP nin de tradicións, só de combustible e calor.

Este episodio é, ademais, un síntoma dun problema estrutural que azouta a Galicia cada tempada estival. A combinación dunha orografía complexa, un poboamento disperso —con centos de núcleos rurais incrustados no monte— e o abandono progresivo das labores agrícolas e gandeiras que antano funcionaban como cortalumes naturais, converte a gran parte do territorio nun polvorín. A declaración da Situación 2 non é só un trámite. Neste contexto adquire todo o seu significado: implica a coordinación de todos os efectivos de extinción e, sobre todo, a prioridade absoluta de protexer a vida das persoas. En apenas unhas horas, o lume lembrou aos padroneses a fina liña que separa o esplendor rural da devastación.

As tarefas pendentes ante un verán que arde

Mentres os efectivos continúan traballando para consolidar o perímetro e evitar novas reactivacións, a parroquia de Herbón afronta unha noite longa. O vento, inimigo implacable neste tipo de sinistros, segue a ser unha variable impredicible. Os veciños que puideron regresar ás súas casas fixérono coa angustia de saber que o incendio non está extinguido, só contido.