O servizo de Traumatoloxía do Hospital Universitario Lucus Augusti (Hula), en Lugo, realizou esta semana a primeira intervención na provincia con un cravo intramedular controlado por imán para alongar o fémur. A cirurxía, dirixida polo doutor Manuel Bravo, permitirá igualar a lonxitude das pernas dunha paciente que presentaba unha diferenza de 4 centímetros sen recorrer aos fixadores externos tradicionais.
A intervención e o mecanismo do cravo magnético
A operación consistiu en fracturar controladamente o fémur e colocar un cravo intramedular que se fixa mediante parafusos en ambos os lados da fractura. A diferenza dos aparellos externos, o dispositivo —coñecido comercialmente como Precice— incorpora un imán no seu interior que se acciona desde fóra con un mando a distancia. Dez días despois da cirurxía comeza a fase de alongamento: a paciente debe accionar o mando no seu domicilio tres veces ao día, separando de forma minuciosa as dúas metades do óso 0,25 milímetros por cada manobra.
Con ese ritmo de distracción agárdase que a paciente complete os catro centímetros en aproximadamente un mes e medio. O doutor Bravo insiste, con todo, en que o proceso non remata con ese incremento: «A fase de consolidación do óso prolongarase varios meses», explica, e só cando as radiografías confirmen a solidez do novo tecido óseo se planificará a retirada do cravo nunha segunda intervención.
Ao quirófano acudiu un equipo multidisciplinar. Ademais de Manuel Bravo, participaron profesionais como Pedro González Herranz, xefe da Unidade de Traumatoloxía e Cirurxía Ortopédica Infantil do Chuac en A Coruña, e outros membros do servizo do Hula que respaldaron a técnica e a vixilancia posoperatoria. Segundo fontes do hospital, a paciente evolucionou correctamente tras a cirurxía e recibiu a alta poucos días despois para iniciar o protocolo de alongamento na casa.
Por que evita o uso de fixadores externos e que vantaxes aporta
Ata hai pouco, a corrección de dismetrías importantes nas extremidades requiría fixadores externos —os coñecidos aparellos de Ilizarov e similares— que sobresaen do corpo e anclanse ao óso con cravos transcutáneos. Ademais de ser visibles e moitas veces incómodos para o paciente, estes aparellos aumentan o risco de infección nos puntos de saída do metal e condicionan a vida cotiá durante meses.
O cravo intramedular magnético resolve gran parte deses inconvenientes. Ao permanecer dentro do óso, reduce notablemente a exposición a infeccións e mellora a comodidade e a estética para o paciente. Nos últimos anos a técnica foise impondo en centros punteiros de España e Europa, e o Hula dá agora un paso para incorporala á carteira de servizos do Sergas na provincia de Lugo.
O propio Bravo recordou que o material non é novo: «Non é algo inédito a nivel mundial, pero si é a primeira vez que se coloca neste hospital», matiza. No Chuac, por exemplo, Pedro González Herranz xa utilizara decenas destes cravos en nenos con dismetrías conxénitas ou secundarias a fracturas infantís. A novidade radica en que, en Lugo, a técnica se aplicou a unha muller na vintena, en claro sinal de que o perfil de candidatos amplíase máis alá da poboación pediátrica.
Quen son bos candidatos e que precausións esixirá o proceso
Non todos os casos de diferenza de lonxitude precisan cirurxía. Para desaxustes inferiores a 3,5 centímetros a solución máis habitual segue sendo un simple alza no zapato, lembran desde Traumatoloxía. Naqueles pacientes con discrepancias maiores, a decisión tómase tras un estudo individualizado que vai
