Ourense segue a enfrontar unha grave escaseza de prazas de aparcadoiro que se agravou nos últimos anos por decisións urbanísticas e normativas. O problema, que se evidencia no centro e en barrios como As Lagoas, A Ponte ou O Couto, é o resultado da supresión da ORA, as peonalizacións e a implantación da Zona de Bajas Emisiones, entre outras medidas adoptadas recentemente. Segundo o Plan de Movilidade Urbana Sostible, a cidade rexistra máis de 150.000 desprazamentos diarios de vehículos e unha oferta de aparcadoiros que non cobre esa demanda. A situación, apuntan condutores e comerciantes, reflicte que a rede de aparcadoiros non evolucionou ao ritmo do crecemento urbano.
O PMUS cifra en torno a 18.000 as prazas de aparcadoiro libres en superficie en Ourense e unhas 5.000 as dispoñibles na vintena de aparcadoiros subterráneos, unha capacidade claramente insuficiente para a mobilidade diaria. Estas cifras contrastan coa presión que sofren as zonas céntricas desde que se eliminaron prazas por peonalizacións e se deixou sen efecto a ORA, o que quitou de golpe a rotación en cerca de 900 aparcadoiros. A combinación de menos espazos dispoñibles e máis restricións instalou a procura desesperada de ocos como rutina na cidade.
A estrutura de aparcadoiros de Ourense conserva aínda a impronta de finais dos anos noventa: boa parte da capacidade subterránea construíuse entón e só se engadiron despois solucións puntuais vinculadas a equipamentos concretos. Parquímetros ligados ao hospital, ao campus ou á estación de tren mitificaron a idea de que existen alternativas, pero moitas desas infraestruturas están saturadas por abonamentos e uso prolongado, o que transforma zonas pensadas para paradas temporais en auténticos labirintos para quen necesita aparcar por horas.
O peche, o pasado xullo, do aparcadoiro de San Antonio por orde xudicial sumouse á perda de capacidade xa prevista, mentres que en barrios periféricos a desaparición de prazas pintadas e a falta de alternativas leva a condutores a deixar os coches en calquera oco dispoñible. Os denominados “leira parks” e aparcadoiros improvisados multiplicáronse, e veciños e empregados municipais describen escenas de competencia polo espazo público onde impera o “sálvese quen poida”. En zonas próximas ao estadio ou ao acceso ao centro, atopar un sitio próximo ao destino volveuse especialmente complicado.
Desde hai anos presentáronse proxectos e plans que prometían aliviar a presión: o propio PMUS aprobado en 2019, o redactado do PXOM e o Plan de Aparcadoiros Disuasorios da Xunta incluían múltiples aparcadoiros en ubicacións estratéxicas como O Couto, Expourense ou o Campus Universitario. Con todo, moitos deses proxectos permanecen no caixón e apenas avanzaron, de xeito que a única obra con visos de materializarse a curto prazo é o aparcadoiro proxectado en Ponte Canedo, aínda en fase de tramitación.
A falta de prazas non só prexudica aos condutores; tamén impacta na xestión do tráfico, na accesibilidade aos servizos e na competitividade do comercio local. Comerciantes do centro advirten que os compradores evitan zonas onde non hai onde deixar o coche, e os servizos de emerxencias e o transporte público sofren cortes ou manobras difíciles cando vehículos aparcados irregularmente entorpecen vías estreitas. Para moitos observadores, a ausencia dunha rede de aparcadoiros organizada contradí os obxectivos de descarbonización e mobilidade sostible que se anuncian nos documentos oficiais.
Ante este escenario, as administracións locais avanzaron iniciativas pontuais —como a instalación de rampas mecánicas en A Cuña— que, paradoxalmente, restarán prazas de aparcadoiro, segundo critican colectivos veciñais. Así, a tensión entre mellorar a habitabilidade do espazo público e garantir a dispoñibilidade de aparcadoiro percíbese como un debate aberto e aínda sen solucións consensuadas. Fontes municipais sinalan que calquera intervención debe compaxinar a redución do tráfico con alternativas eficaces de aparcadoiro e transporte.
Sen un impulso coordinado e financiamento concreto para executar a rede de aparcadoiros disuasorios prevista, a presión sobre as zonas máis demandadas continuará crecendo, e os ourensáns seguirán improvisando para deixar os seus vehículos. A promesa de prazas gratuítas e dun modelo de aparcadoiro que desconxestione o centro segue pendente, mentres que a cidade mantén, no esencial, o mapa de aparcadoiro que funcionou hai máis de vinte anos.
