O marisqueo na Arousa tambaléase tras o azoute das chuvias

As últimas choivas torrenciais deron a puntilla a un sector marisqueiro xa exhausto na ría de Arousa, onde os bancos de ameixa e berberecho colapsaron practicamente da noite para a mañá. A sucesión de crises, con episodios de toxinas, peches e caídas históricas de produción, deixara ás mariscadoras e mariscadores ao límite: agora, o temporal acabou por baleirar as súas bateas e encher de incerteza unha das comarcas máis dependentes do mar.

Quen percorre estes días a zona do peirao de Carril ou se asoma ao porto de Vilanova atópase coa mesma escena: rastros gardados, lonxas case baleiras e rostros preocupados entre quen depende da extracción diaria para encher a neveira. Unha situación que, lonxe de ser puntual, reflicte o desgaste acumulado por anos de sobresaltos no principal viveiro marisqueiro de Galicia.

Choivas que arrastran problemas antigos

Abonda con mirar os datos de precipitacións recollidos na comarca arousá durante o último mes para entender o alcance do problema. As choivas intensas, en apenas unhas semanas, dispararon os caudais dos ríos e regatos que desembocan na ría, arrastrando con eles lodos, materia orgánica e contaminantes. O resultado, explican fontes do sector, foi un descenso drástico da salinidade da auga e a chegada masiva de sedimentos sobre os bancos marisqueiros.

O certo é que esta mestura resultou letal para a ameixa fina e o berberecho, dúas especies que xa viñan amosando síntomas de estrés por anteriores episodios de peche e mala calidade da auga. “Non hai nada que rascar nalgunhas zonas”, lamentaba estes días unha mariscadora veterana nunha conversa informal na praza de abastos. O berberecho, moi sensible aos cambios bruscos, acusou especialmente a baixada de salinidade; nalgúns bancos apenas quedan exemplares vivos.

Cómpre lembrar que a ría de Arousa concentra a maior produción de marisco de Galicia, con milleiros de familias que dependen directa ou indirectamente da actividade extractiva. O marisqueo a pé, pero tamén o de flote e as bateas de mexillón, forman o tecido produtivo de concellos como Vilagarcía, Cambados ou Ribeira. Un tecido que, tras este último golpe, parece máis fráxil ca nunca.

Anos encadeando crises: toxinas, peches e desplomes

Difícil atopar un sector máis castigado na última década. As hemerotecas locais están cheas de titulares sobre peches por toxinas, pragas de parasitos e crises de prezos. Pero o que está a ocorrer agora ten un cariz diferente: a sensación de que os recursos naturais xa non se recuperan coa facilidade de antes.

Non é menor o dato de que, segundo a Consellería do Mar, a produción de ameixa babosa e fina en Arousa caeu máis dun 60% respecto aos rexistros de hai só cinco anos. A cifra fala por si soa. A caída de capturas foi tan pronunciada que algunhas confrarías optaron por limitar os días de faena, mentres que outras directamente paralizaron a actividade ata novo aviso.

Ninguén na ría esquece a marea vermella que, o pasado outono, obrigou a pechar durante semanas boa parte dos bancos. Aquela crise, sumada ás perdas pola pandemia e os vaivéns do mercado, deixou ao sector sen apenas marxe de manobra. Agora, as choivas acabaron por minar o principal recurso económico da zona.

Repercusións sociais e económicas dun colapso anunciado

A alarma non só retumba nos peiraos. Comerciantes, hostaleiros e transportistas da comarca do Salnés comparten a preocupación: menos marisco equivale a menos movemento nas prazas e mercados, menos xornais e menos ledicia nos bares do porto. Un responsable do sector hostaleiro de Vilagarcía resúmeo nunha frase: “Cando falla o mar, falla todo o demais”.