O presidente da Confederación de Empresarios de Galicia, Juan Manuel Vieites, reuniuse este mércores en Santiago co delegado do Goberno na comunidade, Pedro Blanco, para trasladar a inquietude do sector ante a modificación do Reglamento de Costas. A reforma, impulsada desde o Ministerio para la Transición Ecológica, endurece as condicións para autorizar e renovar concesións no litoral e prevé a prohibición cando exista un “risco certo” de que as augas cheguen ás instalacións. O encontro procurou que o Goberno central tivese en consideración o impacto económico en actividades que dependen directamente do acceso ao mar. A patronal busca garantías para investimentos e a continuidade de explotacións históricas en Galicia.
Entre as novidades máis relevantes do texto figura o límite de duración das concesións en cómputo total: non poderán prolongarse máis de 75 anos incluíndo todas as prórrogas. Ademais, desaparece a renovación automática e introdúcese a posibilidade de abrir procesos de concurrencia competitiva en determinados casos para adxudicar espazos litorais. A norma contempla tamén a prohibición de novas concesións ou prórrogas cando as obras ou instalacións presenten risco real de seren afectadas polo avance do mar, se ben deixa fóra do veto as construcións marítimas e os cultivos mariños. Estes cambios colocan no centro o criterio de prevención fronte á erosión e ao aumento do oleaxe.
A CEG amosou o seu malestar polo que considera un cambio de regras que xera incerteza para empresarios e potenciais inversores. Vieites advertiu de que a revisión modifica os marcos regulatorios vixentes e que esa alteración pode prexudicar actividades con presenza centenaria na costa galega. O presidente empresarial reclamou que se avalíe con serenidade o alcance da reforma e que se preserve a viabilidade de instalacións que requiren auga de mar para procesos industriais e productivos. A patronal pretende evitar traslados innecesarios e custos que poñan en risco empresas locais.
O argumento do Goberno a favor da reforma apóiase en informes técnicos sobre os efectos do cambio climático no litoral. Os análises encargados polo Ministerio para la Transición Ecológica identifican a costa de Galicia e a cornisa cantábrica como áreas con exposición crecente ao oleaxe e ao aumento do nivel do mar. Estes estudos, que cruzan riscos por sectores e por comunidades autónomas, serven para que as administracións adopten medidas preventivas. Para o Executivo central, as novas regras buscan compatibilizar a protección do dominio público marítimo-terrestre coa planificación ante escenarios de maior risco litoral.
A patronal galega anunciou que solicitará unha reunión formal co Ministerio para la Transición Ecológica, coa Dirección General de Costas ou co secretario de Estado responsable, co obxectivo de que o Goberno escoite a un sector que consideran estratéxico na comunidade. Vieites defendeu que moitas actividades levan máis dun século funcionando no litoral e que a súa continuidade debe terse en conta na aplicación do regulamento. Tamén sinalou que algunhas industrias non poden operar sen o acceso directo á auga de mar, polo que calquera traslado ou limitación tería consecuencias económicas e sociais. A CEG busca fórmulas que permitan conciliar protección costeira e actividade produtiva.
Desde a Xunta xurdiron críticas públicas á reforma, que o Executivo autonómico considera lesiva para intereses locais, aínda que o delegado do Goberno pediu este mércores moderación no ton político arredor do debate. Pedro Blanco defendeu que a modificación do regulamento non pecha a porta á concesión de novos usos do litoral, senón que introduce criterios máis esixentes para garantir a seguridade e a sostibilidade a longo prazo. O delegado insistiu na necesidade de basear as decisións en datos técnicos e no diálogo entre administracións para evitar confrontacións innecesarias.
Os cambios normativos tamén introducen mecanismos de concurrencia competitiva que, na práctica, poden abrir determinadas ocupacións a distintos axentes interesados. Esa fórmula pretende aumentar a transparencia e a competitividade na adxudicación de espazos, pero inquieta a empresas que temen perder dereitos adquiridos ou ver alteradas as condicións de explotación. A eliminación da renovación automática obriga a que cada concesión se xustifique de novo ante criterios que agora inclúen a seguridade fronte ao impacto mariño, o que complica a previsión a longo prazo para titulares actuais.
O pulso entre a protección do litoral e a defensa da actividade económica en Galicia queda, por tanto, aberto. A próxima fase será clave: a patronal espera ser escoitada polo Ministerio para la Transición Ecológica e a Administración central terá que conjugar os informes de risco climático con solucións que atenúen o impacto económico en zonas con forte dependencia do mar. Nos próximos meses será determinante a negociación técnica e política para concretar como se aplicarán os novos criterios e que salvagardas se adoptarán para actividades tradicionais do litoral galego.
