O sector do mexillón galego enfróntase á súa maior crise produtiva

As augas calmas nunca foron sinónimo de prosperidade para a acuicultura galega. Con todo, o que durante anos se considerou unha industria piar da economía costeira está a mostrar sinais dun esgotamento profundo que obriga a repensar o modelo produtivo enteiro. A situación actual non é un simple baixón estatístico, senón o reflexo dunha vulnerabilidade estrutural que leva tempo golpeando as comunidades mariñeiras.

Un ciclo que se pecha sobre si mesmo

O patrón volveuse preocupantemente familiar para quen depende do mar. Desde hai varios exercicios ininterrompidos, as cifras de extracción de bivalvos mostran unha tendencia á baixa que se resiste a reverter. O que antes era unha anomalía temporal parece terse consolidado como unha nova e amarga normalidade. As rías, historicamente xenerosas, están a dar menos rendemento, empuxando o sector cara a rexistros de produción que representan os niveis máis baixos desde que se comezaron a elaborar estatísticas fiables na comunidade autónoma.

O factor invisible: cando o mar se pecha

O inimigo nesta ocasión non ten rostro nin se pode combater con mellor maquinaria. As proliferacións de biotoxinas naturais actúan como un ferrollo invisible sobre as zonas de cultivo. Cando estes episodios se desencadean, a medida sanitaria é inescusable: prohíbese a extracción de forma fulminante para protexer a saúde pública. O problema radica en que estes bloqueos, antes esporádicos e de curta duración, volvéronse recorrentes. O seu impacto é devastador porque non só deteñen a colleita, senón que interrompen bruscamente a cadea comercial, deixando as instalacións de procesamento sen materia prima e os mercados desabastecidos nos momentos de maior demanda.

A paradoxa do sector é cruel: o produto mantén unha calidade excelente, pero as condicións da contorna impiden que chegue a comercializarse nos períodos óptimos.

Impacto económico máis alá da batea

A extracción de bivalvos non ocorre no baleiro; é o motor dunha industria auxiliar enorme. Un mal ano de produción non só afecta a quen traballa directamente nas plataformas flotantes. A maquinaria detense nas depuradoras, diminúe o traballo nas fábricas de conservas e conxelados, e o transporte sofre un golpe directo. A economía de numerosos municipios costeiros depende en gran medida da viabilidade deste ciclo extractivo. Cando o mar se pecha, o impacto séntese de inmediato nos comercios locais e na capacidade de moitas familias para manter o seu nivel de ingresos.

A resposta das administracións e o debate sobre o cambio climático

Desde as institucións autonómicas intentouse transmitir unha mensaxe de normalidade, atribuíndo a delicada situación a factores biolóxicos pasaxeiros e de carácter circunstancial. De feito, as autoridades sinalaron que os primeiros compases do ano en curso mostran unha recuperación notable, con incrementos porcentuais significativos respecto de períodos anteriores. Non obstante, esta visión optimista choca co escepticismo de moitos profesionais do mar.

A pregunta que sobrevoa o sector é se estas anomalías son realmente eventos illados ou se, pola contra, son os primeiros síntomas dun cambio profundo e permanente no ecosistema das rías. O aumento da temperatura da auga e a alteración dos patróns meteorolóxicos son variables que xa non poden ignorarse. A resiliencia dun sector afeito a lidar coa incerteza está a poñerse a proba dunha maneira sen precedentes.

Un modelo produtivo na encrucillada

A tradición acuícola de Galicia é un activo incalculable, pero a tradición por si soa non garante o futuro. Neste momento de mínimos históricos, resulta indispensable abrir un deb