O tecido industrial galego frea por falta de técnicos

¿Que sentido ten que unha rexión conte con empresas líderes a nivel europeo nos seus respectivos nichos se logo son incapaces de escalar o seu tamaño por non atopar quen opere as máquinas? Esta paradoxa converteuse no principal lastre para o ecosistema produtivo do noroeste peninsular. O debate sobre a descapitalización empresarial adoita centrarse na falta de crédito ou na presión fiscal, pero a realidade do terreo debuxa un escenario ben distinto: o verdadeiro pescozo de botella da industria galega actual chámase déficit de talento cualificado.

Un teito imposto pola formación, non pola demanda

Cando unha compañía especializada no coidado de infraestruturas enerxéticas rexeita contratos porque non dispón de suficientes mandos intermedios e operarios especializados, o síntoma é preocupante. Non estamos a falar dun sector en declive, senón todo o contrario. A transición ecolóxica e o impulso ás renovables dispararon a necesidade de manter parques eólicos, solares e centrais hidroeléctricas en perfecto estado de revista. Porén, entre a folla de ruta política e a capacidade material de executala, interpónse un baleiro formativo que tardará anos en encherse.

O caso de firmas do ámbito do mantemento industrial que operan na costa atlántica ilustra á perfección esta dinámica. A súa carteira de pedidos desborda as súas posibilidades loxísticas. Os contratos están enriba da mesa, os clientes agardan, pero os expedientes de contratación quedan baleiros. O mercado laboral non responde á velocidade que esixe a estratexia enerxética nacional.

O relevo xeracional, unha asignatura pendente histórica

A orixe desta escaseza non é conxuntural. Hai décadas que o sistema educativo español decantou a súa oferta cara a estudos de carácter máis académico, marxinado a formación profesional como vía de excelencia. O resultado previsible, que xa se anunciaba nos anos noventa, é a xeración actual de traballadores industriais envellecida sen un banco de relevos preparado para asumir o testemuño. Os oficios técnicos asociados á mecánica de precisión, á electrotecnia ou á hidráulica sofren un estigma que a propia administración pública tardou en combater.

O crecemento empresarial non sempre depende de abrir novos mercados; ás veces, simplemente require atopar persoas dispostas a desempeñar traballos esenciais para a sociedade.

As empresas familiares que lograron sobrevivir á crise de 2008 e consolidarse durante a década seguinte atópanse agora ante un muro insalvable. Investiron en certificacións de calidade, adaptaron os seus procesos ás normativas máis esixentes do continente e gañaron a confianza de multinacionais do sector eléctrico. Todo ese esforzo estratéxico desínchase cando o cadro de persoal non pode medrar ao ritmo que marcan os proxectos adxudicados.

Implicacións para a autonomía enerxética

A dependencia exterior en materia de compoñentes críticos é unha preocupación recorrente nos foros de defensa nacional. Pero, que ocorre cando a vulnerabilidade reside no mantemento interno? Se as compañías locais non poden dar servizo ás instalacións distribuídas polo territorio, a solución pasará inevitablemente por contratar man de obra foránea ou, o que é peor, atrasar as revisións de seguridade de infraestruturas que operan con altos niveis de presión e voltaxe.