A actualidade informativa vese marcada polo cuarto rei mago español, un suceso que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual.
As ramificacións destes eventos esténdense máis alá do que é inmediatamente visible.
Antecedentes históricos e tradicións reais
Os detalles que emerxeron revelan unha situación complexa que require unha análise detallada.
Años antes da súa proclamación, Felipe de Borbón vestiuse de rei en Zaragoza. Ocorreu en 1985 cando o monarca era alumno da Academia General Militar.
Segundo contou o seu antigo titor José Antonio Alcina en ‘Felipe VI: La formación de un Rey’ (La Esfera de los Libros, 2004), naquelas festas de Nadal disfrazouse do rei Gaspar, con barbas postizas e coroa de plástico.
Tal vez non o sabía, mais aquel día entroncou coa antiga tradición. «Reis de España de la Casa de Austria se fixeron retratar en cadros e esculturas como Rei Gaspar», sinala Francisco José Gómez, autor de ‘Breve Historia de la Navidad’ (Nowtilus, 2019), que incluirá esta e outras costumes nadalizas nun novo libro que prepara con Ediciones Encuentro.
O profesor e historiador castelán, que imparte Relixións do Mundo Antigo no Instituto Bíblico e Oriental de León, lembra que xa houbo un precedente con Fernando o Católico, a quen «se lle recoñece perfectamente de pé cunha copa na man» na ‘Adoración de los Magos’ de Francisco de Osona (Victoria & Albert Museum).
O pintor Marco Cardisco representou despois a Carlos I como Gaspar nun cadro que hoxe se atopa no Museo Cívico de Nápoles e a este monarca reconnécese polos seus trazos físicos nunha escultura do mesmo rei mago do retablo maior da Capela Real de Granada.
«Había toda unha intención de deixar claro que os Reis de España se inclinaban diante do Rei dos reis, que recoñecían a súa supremacía e lle levaban agasallos, nun momento en que España estaba estendendo o Evanxeo en América e libraba guerras en defensa da relixión católica», segundo Gómez.
A costume estendeuse ata a época de Felipe II e sempre se retrataban como Gaspar porque «era o rei perfecto, europeo, como eles, nin vello nin novo, nin rei canso nin inexperto, que recoñece a condición divina do Neno pois é o que leva o incienso», explica o historiador.
O cuarto rei mago e o seu significado
Nunha cabalgata tallada por Luisa Roldán ‘La Roldana’ cara a 1670-1690 e que hoxe forma parte da colección do Museo Nacional de Escultura de Valladolid tamén se observa un rei mago que, como o seu heraldo e os seus dous paxes, vai vestido á moda española do reinado de Felipe II.
Nese caso, con todo, non se corresponde con Gaspar. É un cuarto personaxe que sorprendeu a Alfonso Pleguezuelo cando estudou o conxunto en 2023.
«¿Cando e por que pasaron a ser catro?», preguntouse o historiador da arte nun artigo en Ars Magazine.
A única referencia aos Reis Magos na Biblia é un escueto relato de San Mateo sobre uns «magos» chegados do Oriente que lle ofreceron a Xesús ouro, incienso e mirra.
A breve narración non precisa cantos eran, nin as súas idades ou os seus nomes e ningún dos demais evanxelistas os menciona.
«Sorprende que o autor do Evanxelio de Lucas, que é moi coidadoso cos detalles da infancia e coas ilustracións escénicas, non dixese nada do acontecemento», comenta Jaime Vázquez Allegue, doutor en Teoloxía Bíblica.
«En calquera caso -engade-, a antigüidade da
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.