España depende da tecnoloxía dos EUA: risco por Trump?

España está amplamente ligada á industria tecnolóxica dos Estados Unidos, unha dependencia que cobrou nova relevancia tras as advertencias de Donald Trump de bloquear o comercio co noso país. A infraestrutura dixital crítica —desde servizos na nube ata a intelixencia artificial— está en mans de grandes compañías norteamericanas. Iso supón riscos económicos e de seguridade se esas relacións se tensionan.

O informe da firma suíza Proton pon cifras sobre a mesa: o 74% das empresas españolas cotizadas dependen de provedores como Google, Microsoft ou Amazon. En sectores sensibles a dependencia adoita ser total; noutros, como sanidade e transporte, supera o 75%.

De que depende exactamente España?

A dependencia non é homoxénea: esténdese desde software básico ata plataformas de IA. A administración pública e moitas empresas privadas usan servizos na nube externos para datos, aplicacións e procesos críticos.

• Provedores clave: Google, Microsoft, Amazon, Apple e Meta.
• Sectores máis afectados: enerxía, banca, automóbil, sanidade, transporte e xestión da auga.
• Infraestrutura: almacenamento na nube, plataformas de desenvolvemento, ferramentas de colaboración e modelos de IA.

Estas dependencias normalizáronse na última década por eficiencia e custo. Con todo, a concentración de provedores xera un único punto de fallo fronte a decisións políticas ou comerciais externas.

Riscos xeopolíticos e económicos

O risco é dobre: por unha banda está a ciberseguridade e por outra a presión política. O informe de Proton advirte que recorrer a tecnoloxía estadounidense en lugar de investir en capacidades locais pode expoñer a España a presións externas.

Ademais, as grandes tecnolóxicas destinan recursos masivos a influír nas regulacións. O ano pasado, Meta, Microsoft, Apple, Amazon e Google gastaron ata 35.500 millóns de euros en lobby para moldear normas en Europa.

O presidente do Goberno bautizou a algúns dos poderosos xestores tecnolóxicos como «tecnooligarcas», unha expresión que evidencia a tensión entre o Executivo e os xigantes de Silicon Valley. Aínda que un embargo unilateral carece de soporte legal claro, a posibilidade de que os Estados Unidos instrumentalicen a súa vantaxe tecnolóxica preocupa a varios gobernos europeos.

Alternativas e respostas posíbeis

A situación impulsou o debate sobre a soberanía tecnolóxica na Unión Europea e en España. As estratexias non son inmediatas, pero son variadas:

• Diversificación de provedores: reducir a concentración con solucións alternativas e alianzas internacionais.
• Investimento público: financiar infraestruturas propias e centros de datos europeos.
• Apoio á industria local: incentivar startups e consorcios para desenvolver software e servizos críticos.
• Regulación e contratación pública: condicionar as compras a criterios de seguridade e soberanía.
• Adopción de estándares abertos: fomentar tecnoloxías interoperables e menos dependentes dun único ecosistema.

En 2024, Moncloa abriu canais de diálogo con algunhas destas compañías, un