España converteuse no primeiro país da Unión Europea en validar a escala de idadeísmo desenvolvida pola Organización Mundial da Saúde, xunto coa Universidade de Edimburgo, unha ferramenta destinada a medir os estereotipos, prexuízos e discriminacións por idade. A validación, feita pública en marzo de 2026, segue aplicacións previas en Moldavia, Libia, Líbano e Colombia e busca ofrecer unha medición rigorosa e estandarizada que permita identificar problemas e orientar políticas públicas. O estudo conclúe que o idadeísmo en España é transversal e non responde a casos illados, e sitúa o principal foco no ámbito institucional. A iniciativa aspira a servir de base para reformar lexislacións e servizos que non se axustan á diversidade da poboación maior.
O instrumento avalía o idadeísmo en tres dimensións: autoinflixido, interpersonal e institucional, e pon en relación esas manifestacións coa saúde, o benestar e a soidade das persoas maiores. Os resultados españois amosan niveis de idadeísmo que oscilan entre baixos e moderados en termos xerais, pero evidencian desigualdades cando se examinan políticas e normas que afectan á sanidade, ás pensións, á vivenda e aos servizos sociais. O diagnóstico é particularmente crítico coa uniformidade de resposta das institucións, que con frecuencia tratan o colectivo sénior como se fose homoxéneo. Esa percepción de homoxeneidade é un dos factores que máis exacerban a sensación de exclusión entre as persoas maiores.
Entre os datos achegados, o estudo indica que o 62% das persoas maiores considera que as políticas públicas non satisfán axeitadamente as súas necesidades, unha cifra que interpreta como síntoma de desaxuste entre marcos normativos e realidades demográficas. En España viven preto de dez millóns de persoas maiores de 65 anos, que representan o 20,4% da poboación, e a esperanza de vida sitúase en 84,1 anos, entre as máis altas do mundo. Esa composición demográfica fai aínda máis relevante dispor de indicadores precisos que permitan adaptar servizos e recursos. O informe subliña a heteroxeneidade do colectivo: hai persoas maiores en boa saúde e en activo, e un aumento da dependencia a partir dos 80 anos.
A investigación tamén alerta sobre o papel dos medios de comunicación na construción de estereotipos xeracionais. Con frecuencia os maiores aparecen representados como fráxiles, dependentes ou illados, o que invisibiliza a súa diversidade e as súas contribucións sociais, segundo o estudo. Esa visión parcial alimenta prexuízos que se traducen en políticas pouco sensibles a matices como a capacidade laboral, a autonomía funcional ou a implicación comunitaria de moitas persoas maiores. Corrixir esa narrativa mediática é unha das recomendacións implícitas para reducir o impacto do idadeísmo interpersonal e social.
No plano clínico e emocional, o informe relaciona o idadeísmo con efectos negativos na autoestima e en indicadores de saúde mental, ademais de agravar a soidade non desexada entre as persoas maiores. Aínda que a conclusión non apunta a episodios extremos de discriminación masiva, con todo advirte dun patrón sostido de exclusión que pode prexudicar resultados sanitarios e de benestar. A medición estandarizada permite agora cuantificar esas conexións e proporciona unha base para avaliar intervencións. Diversos expertos consideran que dispor de datos comparables facilita a toma de decisións e a asignación de recursos.
A pesar dese contexto, a maioría das persoas maiores mantén unha percepción positiva da súa idade e da súa traxectoria vital, segundo recolle a escala validada en España. O orgullo pola experiencia e polos logros persoais aparece como un rasgo constante, aínda que coexiste coa percepción de non ser axeitadamente atendidos polas institucións. Esa dualidade reforza a idea de que as políticas públicas deben deixar de concebir ao colectivo
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.