A Facultade de Ciencias do Campus de Ourense acolleu o venres 13 de marzo de 2026 a sede provincial da XLIII Olimpiada Galega de Química, na que participaron 66 alumnos de 1.º e 2.º de bacharelato procedentes de nove centros educativos co obxectivo de fomentar vocacións científicas e gañar praza para a fase nacional. A convocatoria, organizada pola Asociación de Químicos de Galicia coa colaboración do Colegio Oficial de Químicos de Galicia, busca ademais ofrecer aos estudantes unha experiencia semellante á Proba de Acceso á Universidade. Durante a xornada realizáronse probas teóricas e prácticas que avaliaron coñecementos e habilidades experimentais. A cita en Ourense celebrouse de forma simultánea con sedes en A Coruña, Lugo, Santiago e Vigo.
O responsable de coordinar a proba explicou que a Olimpiada persegue non só seleccionar aos mellores para a competición nacional, senón tamén impulsar o interese pola química entre a mocidade e reforzar a súa preparación de cara á EBAU. Juan Sanmartín, coordinador da Olimpiada, subliñou que a estrutura da avaliación reproduce en moitos aspectos o formato dos exames de acceso á universidade e que os contidos abordados gardan relación con problemáticas e aplicacións da química en Galicia. Para os organizadores, a competición é unha ferramenta pedagóxica e unha oportunidade para conectar aos alumnos coa investigación e coas saídas profesionais do sector.
Os 66 estudantes ourensáns, chegados desde distintos institutos da provincia, enfrontáronse a unha proba dividida en dous bloques. A primeira parte consistiu nun cuestionario tipo test con vinte preguntas de distinto nivel de dificultade, mentres que a segunda esixía a resolución de problemas e a interpretación dun suposto práctico de laboratorio. Os exercicios incluíron contidos básicos de química inorgánica e orgánica, estequiometría e razoamento experimental, ademais de preguntas que contextualizaban a disciplina en realidades industriais e ambientais da comunidade. A dinámica pretendía medir tanto a rapidez de razoamento como a capacidade para aplicar coñecementos en situacións prácticas.
A Olimpiada Galega de Química organízase por distritos universitarios —Vigo, Santiago e A Coruña— e os mellores clasificados de cada grupo optan a representar Galicia na fase nacional. Segundo as bases, os tres primeiros de cada conxunto pasarán á competición estatal, que este ano está prevista para finais de abril en Alicante. A convocatoria rexional permite por tanto aos centros e aos alumnos calibrar o seu nivel fronte a rivais doutras áreas e prepararse para o ritmo e a esixencia das probas nacionais. Para moitos participantes, a experiencia supón tamén unha proba decisiva antes de enfrontar a EBAU.
En Ourense, o ambiente nas aulas foi de concentración e esforzo; profesores que acompañaron aos alumnos destacaron a seriedade coa que afrontaron cada exercicio. Varios docentes sinalaron que a Olimpiada serve como acicate para mellorar a ensinanza das ciencias no instituto e como referente para as actividades extraescolares. A presenza de estudantes de distintos cursos do bacharelato promoveu ademais a convivencia académica e o intercambio de metodoloxías entre centros. Para os organizadores, estas interaccións son tan valiosas como os resultados.
A relación da química co tecido produtivo e ambiental galego foi un aspecto recurrente nos enunciados, o que, segundo os responsables, axuda a que os mozos vexan a materia como unha ferramenta útil para resolver problemas locais. Desde a agroindustria ata o tratamento de augas ou a conservación do litoral, os problemas plantexados pretenden vincular a teoría con aplicacións reais. Ese enfoque contextualizado persegue acender vocacións que poidan reverter na comunidade, tanto na investigación como en sectores económicos onde a química é clave. Os organizadores confían en que este tipo de iniciativas reforcen o interese polas carreiras STEM na rexión.
Tras a celebración das probas nas distintas sedes galegas, os resultados serán procesados pola organización e comunicados aos centros nos próximos días, cando se anunciarán os clasificados para Alicante. Os aspirantes galegos terán entón unhas semanas para preparar a fase nacional, cuxo calendario e formato repetirán a combinación de teoría e práctica. A Asociación de Químicos de Galicia e o Colegio Oficial de Químicos manteñen o seu compromiso de ofrecer materiais de apoio e orientación aos seleccionados.
A cobertura local da xornada reflicte o crecente interese por estas competicións entre alumnos e centros educativos en Ourense, onde cada ano aumentan tanto a participación como o investimento en actividades científicas. A comunidade educativa viguesa espera que os representantes ourensáns cheguen ben preparados a Alicante e que a experiencia contribúa a consolidar traxectorias científicas. Informou Paula Antón.
