Galicia: un laboratorio climático entre a néboa e o asfalto

Galicia vive estes días unha paradoxa meteorolóxica: mentres a costa se refresca coa humidade do océano, o interior continúa soportando rexistros que hai apenas unha década serían cualificados de excepcionais. A calor extrema, que segundo as previsións podería regresar nos próximos días, deixa tras de si unha paisaxe térmica desigual que obriga a preguntarse se o que vivimos é unha anomalía pasaxeira ou un adianto do futuro climático da comunidade.

A recente onda de calor, a segunda en menos dun mes, evidenciou que os termómetros galegos xa non responden aos patróns clásicos do clima atlántico. Mentres na fachada litoral as brisas mariñas contiveron o mercurio, nas comarcas do interior —desde Ourense ata o sur de Lugo— as temperaturas superaron con frecuencia os limiares que activan as alertas sanitarias. O contraste é tan marcado que un veciño de Vimianzo e outro de A Rúa poderían ter experimentado a mesma xornada con diferenzas de ata dez graos.

O papel da néboa como regulador térmico

Os meteorólogos sinalan que a néboa e as tormentas de evolución diurna están actuando como un cortalumes atmosférico que impide que a calor se dispare nas zonas próximas ao litoral. Durante as madrugadas, masas de aire húmido procedentes do Atlántico se adentran nas rías e nos vales baixos, creando unha capa de nubes rasas que illan o solo do arrefriamento nocturno. Isto explica que localidades como Vimianzo rexistrasen mínimas próximas aos 28 graos, un valor máis propio dun trópico húmido que dunha vila costeira do noroeste peninsular.

Non obstante, a mesma néboa que suaviza as máximas diúrnas —ao reflectir a radiación solar— tamén atrapa a calor durante a noite, xerando as coñecidas como noites tropicais. Este fenómeno, habitual en latitudes máis meridionais, estase a converter nun visitante recorrente en Galicia. Os rexistros históricos mostran que ata hai dúas décadas apenas se contaban cos dedos dunha man, pero nos últimos veráns multiplicáronse.

¿Cara a unha nova normalidade térmica?

A pregunta que flota no ambiente é se estes episodios de calor extrema, separados por apenas tres semanas, son a excepción ou a regra. Os datos observados ata agora non permiten asegurar que se trate dun cambio permanente, pero si apuntan a unha tendencia: os veráns galegos están perdendo o seu tradicional carácter atlántico para gañar compoñentes continentais e incluso mediterráneos. O feito de que se bateran marcas históricas —como os 37,5 graos rexistrados na Coruña, unha cifra que non se acadaba nun mes de xuño desde hai máis de sete décadas— reforza esa percepción.

As miradas diríxense agora cara á próxima semana. As previsións a medio prazo suxiren que unha masa de aire moi cálido procedente do norte de África podería volver instalarse sobre a península. Se esta eventualidade se confirma, Galicia viviría o seu terceiro episodio de calor intenso en pouco máis dun mes, unha secuencia que non se rexistraba desde o verán de 2022.

«O que estamos vendo non é só un pico illado, senón unha maior variabilidade e frecuencia de eventos extremos», advirten fontes da meteoroloxía rexional.

Consecuencias na vida cotiá

Máis alá das cifras, a calor deixa pegada na rutina dos galegos. As noites sen tregua afectan ao descanso e, por extensión, á saúde, especialmente de persoas maiores ou con enfermidades crónicas. Os agricultores ven como os seus cultivos se resinten nas horas centrais do día, mentres que o turismo busca refuxio nas praias e piscinas, xerando picos de demanda de auga e electricidade que tensionan os servizos públicos.