Galicia volve ao mapa grande do narcotráfico e a Fiscalía pide reforzos no interior

Durante décadas, o narcotráfico foi en Galicia un fenómeno con nome propio de costa: as rías, as lanchas, as madrugadas nas praias da Mariña ou da Costa da Morte. Mais o escenario cambiou, e moito. O informe anual do Centro de Inteligencia contra o Terrorismo e o Delito Organizado debuxa unha comunidade onde o negocio non só persiste, senón que se transforma: ás vellas estruturas galegas sumáronselle organizacións procedentes de Iberoamérica e dos Balcáns, que operan con lóxicas propias e elevan o nivel de competencia e de violencia potencial no territorio.

As cifras que manexa o CITCO dan medida da magnitude do problema. En 2025 decomisáronse en Galicia o equivalente a 25,6 kilos de cocaína cada día, unha cantidade que supón máis do 12% do total incautado en toda España. A iso súmanse 180 quilos de derivados do cánnabis e outros 141 quilos de marihuana, xunto a un ascenso chamativo de substancias sintéticas como a metanfetamina, o MDMA ou a ketamina, historicamente menos presentes na comunidade.

O ministerio público, desbordado polo crecemento dos casos

Ante este panorama, a Fiscalía puxo sobre a mesa unha proposta de calado: ampliar a rede de delegados especializados en delitos de droga. Actualmente, o ministerio público galego conta con tan só dous destes perfís especializados, adscritos ás áreas onde tradicionalmente se concentrou a actividade do narcotráfico. Non obstante, a propia institución admite que a plantilla queda curta fronte ao volume actual de instrucións.

Por iso, e á vista do aumento rexistrado nos últimos tempos, a Fiscalía aconsella estudar a creación doutros dous postos de delegación antiddroga en Lugo e Ourense, as dúas provincias do interior. O dato non é menor: reflicte que o fenómeno xa non se circunscribe ao litoral, senón que penetrou en territorios que durante anos miraron o problema coma algo alleo, propio dos portos e das rías.

Do contrabando clásico a un mercado fragmentado

Por que chega agora a cocaína ás comarcas interiores? A resposta parece estar na reconfiguración do propio mercado. As organizacións suramericanas e balcánicas que entraron en escena non utilizan necesariamente as canles clásicas do contrabando galego. As súas rutas, as súas estruturas e os seus métodos difiren, e a súa capacidade de implantación en zonas até agora periféricas obriga as institucións a repensar o despregue de recursos.

A comunidade, descrita no propio informe como unha zona tradicionalmente afectada por este tipo de delincuencia, conta cun historial que avala a preocupación. O que ocorre agora, en cambio, ten unha dimensión nova: a combinación de actores internacionais cunha demanda interna que tamén parece diversificarse, como suxire a alza das drogas sintéticas, máis asociadas a consumos urbanos e de lecer.

Unha cuestión de medios, non só de vontade

A especialización na vía penal non é un detalle burocrático. Os casos de narcotráfico esixen un coñecemento técnico profundo: rastrexo de fluxos económicos, colaboración con unidades policiais especializadas, manexo de comisións rogatorias internacionais cando os cabecillas operan desde o estranxeiro. Un fiscal delegado con formación específica marca a diferenza entre unha instrución superficial e unha investigación capaz de desmantelar unha organización.