Guerra de destrución fronte á guerra de desgaste

O asasinato do líder supremo iraniano Alí Jameneí a mañá do sábado 28 de febreiro en Teherán, un atentado que tamén buscaba eliminar ao seu fillo, agudizou a discusión sobre se a violencia rexional deriva nunha lóxica de destrución inmediata ou nun desgaste prolongado. O obxectivo principal do ataque era Mojtaba Jameneí, de 56 anos, que resultou ferido pero sobreviviu; no atentado morreron varios membros da súa familia e decenas de altos responsables. Ao mesmo tempo, un misil Tomahawk alcanzou unha escola en Minab, preto do estreito de Ormuz, onde perderon a vida 175 nenas entre 7 e 12 anos, segundo os informes iniciais. A suma de ambos episodios reabriu o debate sobre as estratexias de presión e castigo en Oriente Próximo.

A figura de Mojtaba Jameneí consolidárase como peza clave no entramado do poder iraniano, sobre todo pola súa vinculación coa Garda Revolucionaria Islámica, a forza que desempeña funcións de control político e seguridade interna desde a revolución de 1979. A súa esposa, Zahra Haddad Adel, de 22 anos, asistía a unha reunión familiar que rematou de forma tráxica; a súa morte alimentou especulacións sobre se a decisión de que ela acudise soa respondía a unha estratexia deliberada de sucesión. O atentado non só eliminou membros do círculo íntimo do axatolá, senón que deixou un baleiro na cúspide militar e política que dificilmente quedará sen contestación.

As cifras de vítimas e a natureza dos obxectivos agredidos —familiares, dirigentes e estudantes— elevan a crise a unha categoría que transcende a puramente interna. O ataque en Minab, atribuído ao impacto dun Tomahawk, xerou un inmediato rexeitamento internacional polo alto custo en vidas civís infantís. A morte simultánea de responsables políticos e de menores nunha escola proxecta unha imaxe de escalada que, segundo analistas, pode empurrar á rexión cara a respostas de maior dureza ou a un ciclo sostenido de represalias.

Desde a súa creación, a Garda Revolucionaria foi sinalada polo seu papel na represión e na política exterior iraniana, e observadores estranxeiros comparárona con corpos de seguridade dun Estado policial. Mojtaba, pola súa parte, ocupou postos que o achegaron ao núcleo decisorio do réxime, o que explicaría o seu perfil como sucesor natural do poder. A eliminación física de figuras clave, advirten expertos, tende a concentrar o poder en mans dos máis duros dentro da estructura, o que complica calquera apertura política.

No plano económico, a estratexia de presión internacional foi citada por responsables estadounidenses como factor de debilitamento do réxime. O secretario do Tesouro dos EE. UU., Scott Bessent, relatou que en marzo de 2025 se proxectou unha campaña de «máxima presión» que, segundo as súas palabras, buscaba acelerar un colapso económico mediante sancións e o bloqueo das exportacións petrolíferas. Esa política, expuxo o responsable, tivo efectos sobre as entradas de divisas e a estabilidade monetaria do país.

O impacto na vida cotiá de Irán reflectiuse, sempre segundo quen deseñou a estratexia de presión, nunha depreciación notable da moeda e nunha caída do nivel de vida. En decembro de 2025 a divisa nacional sufrira unha importante perda de valor no marco desa política, o que alimentou malestar social e tensións internas. Aun así, os resultados agardados polos promotores das sancións non son automáticos: o desgaste económico pode reforzar as narrativas nacionalistas e a cohesión dos aparellos de poder.

A combinación dun golpe selectivo contra a cúspide política cun ataque que causou numerosas vítimas civís plantexa dous escenarios contrapostos: un de choque brutal e decisivo e outro de conflito prolongado que erosiona capacidades e sociedades. Anali