Guerra xudicial pola Zona de Baixas Emisións no corazón de Lugo

O pleno do Concello de Lugo aprobou este xoves a controvertida ordenanza da Zona de Baixas Emisións (ZBE), mais a calma institucional durará pouco tempo. A asociación de comerciantes e hostaleiros Lugo Monumental xa tomou unha decisión drástica: levarán o asunto aos tribunais tras ver como o goberno municipal desestimaba todas as súas alegacións previas. A peonabilización histórica do casco urbano, que xa transformou por completo espazos tan transitados como a praza de Santo Domingo, volve ser o epicentro dun conflito que enfronta a xestión ambiental co tecido produtivo local.

Os detalles da normativa e o agravio do comercio

Cómpre recordar que a nova normativa entrará en vigor a finais do verán, aínda que desde o concello plantexaron unha marxe de adaptación. Non se aplicarán sancións económicas durante o primeiro ano de funcionamento. Con todo, esta tregua non serviu para apaciguar os ánimos do sector comercial. Demasiado tempo de incerteza.

A ninguén se lle escapa que a hostalaría e o pequeno comercio levan meses preparando a súa defensa fronte ao que consideran un recorte directo á súa actividade diaria. Quen representa a estes empresarios decidiu someter a votación interna o paso á vía xudicial, e a opción de recorrer gañou peso. O motivo principal é a súa firme convencemento de que a ordenanza presenta defectos de legalidade graves e erros que o goberno local se negou a corrixir antes de levar o texto ao pleno.

Non é menor o dato da limitación horaria. Unha das medidas máis duras da nova ordenanza establece que o tempo máximo de ocupación das prazas de aparcamento no centro reducirase a apenas dúas horas. A cifra fala por si soa. A asociación defende que esta restrición afecta de cheo ás persoas con problemas de mobilidade, argumentando que este colectivo verase privado de marxe abondo incluso para realizar unha comida tranquila nun establecemento do centro histórico. A accesibilidade, paradoxicamente, choca de fronte coa mobilidade sostible.

O modelo de calidade do aire fronte á restrición

Máis alá dos tempos de estacionamento, o colectivo que aglutina o comercio do centro histórico cuestiona o propio fundamento técnico da Zona de Baixas Emisións. O certo é que Lugo xa conta cun amplo perímetro peonil no seu casco histórico, unha circunstancia que, a xuízo dos afectados, limita de forma notable a circulación rodada na actualidade.

Dificilmente se pode entender un cerco aínda maior ao tráfico se, segundo os datos que manexa este sector, a cidade non atravesa episodios graves de contaminación atmosférica que xustifiquen medidas desta envergadura. Poucas veces unha normativa municipal xera tanta suspicacia cando os índices de calidade do aire aparentemente non requiren de intervencións de urxencia.

Para ilustrar a súa postura, os opositores á ZBE poñen sobre a mesa modelos doutras cidades galegas. O caso de Pontevedra serve como exemplo recorrente no seu argumentario. Alí, as restricións ao tráfico modúlanse en función dos niveis reais de contaminación medidos en tempo real, unha fórmula moito máis flexible e técnica ca que se acaba de aprobar na capital do Miño. A distancia entre ambos os modelos evidencia posturas ideolóxicas diferentes sobre como xestionar o espazo público urbano.

O peso económico da hostalaría no casco histórico

A Zona de Baixas Emisións é unha directiva europea que obriga ás cidades a mellorar a súa calidade do aire, mais a implantación local sempre xera friccións. No caso de Lugo, a relevancia do seu casco histórico, declarado Patrimonio da Humanidade, fai que calquera alteración no tráfico teña un impacto inmediato no comercio tradicional e na hostalaría que dá vida a prazas emblemáticas e rúas estreitas.