A xornalista e escritora Isabel San Sebastián acaba de lanzar o seu sétimo libro: ‘A Vinganza do Apóstolo’, unha novela que rescata a figura de Santiago na Reconquista. Publicado en maio de 2026, o libro narra a batalla de Las Navas de Tolosa e o simbólico retorno das campás do Apóstolo desde Córdoba. «Escribimos moito máis de romanos que de historia de España», sentenza San Sebastián, que leva anos reconstruíndo unha epopea esquecida. A súa voz resoa como un chamado a recuperar a memoria nacional desde Galicia.
Os feitos
A presentación do libro tivo lugar en Santiago de Compostela, corazón do Camiño de Santiago, nun acto modesto pero simbólico, preto da praza do Obradoiro. Alí, San Sebastián defendeu que a Reconquista non foi só un conflito militar, senón a xesta fundacional de España. «É, en gran medida, a epopea sobre a que se forxou España», afirmou ante un reducido grupo de lectores e xornalistas. O seu ton, sereno pero firme, contrastaba coa contundencia das súas afirmacións.
Nesta novela, o momento culminante é a batalla de Las Navas de Tolosa en 1212, punto de inflexión na decadencia do califato almohade. Pero o xiro novelesco está no regreso das campás do Apóstolo, levadas aos ombros por sarracenos vencidos. «Son a súa voz», lembra a autora, «e a súa devolución simboliza a vitoria espiritual sobre o dominio islámico». A escena, ficticia pero cargada de simbolismo, reforza a súa tese: Santiago non foi só un patrón, senón un defensor activo.
O libro xa xerou polémica en círculos académicos. Algúns historiadores cuestionan a licenza literaria coa que se mestura o místico e o histórico. Pero San Sebastián non se acovarda: «Non é unha tese doutoral, é unha crónica novelada que quere devolver emoción á nosa historia». O certo é que as vendas en librarías galegas, como La Tralla de Betanzos ou Domus de Ourense, superaron as previsións.
Contexto e antecedentes
San Sebastián non parte de cero. Leva sete novelas construíndo unha saga que comeza en tempos de Pelayo e avanza por etapas da Reconquista. O seu obxectivo é claro: devolver protagonismo a un período que, segundo ela, foi «terxiversado ou ignorado». «Até agora parecía que España comezou en 1934», lamenta. E non é menor o dato: segundo un estudo de 2024 do Instituto de Ciencias Sociais da USC, só o 38% dos mozos e mozas galegos coñece a batalla das Navas de Tolosa.
A autora contrapón dous mitos: o dunha España musulmá «luminosa e progresista» e o dunha España cristiá «bárbara e escura». Para ela, ambos son falsos. «Houbo crueldade nos dous bandos, pero tamén unha especie de política humanitaria no perdón ao rendido», explica. Un responsábel do sector editorial en Edicións Xerais recoñeceu que «hai unha demanda crecente de historias nacionais ben contadas, especialmente en formato narrativo».
Perspectiva e futuro
O fenómeno que rodea a San Sebastián non é só literario. É cultural, case de contracorrente. Nun momento en que o pasado se debate nas aulas e nas redes, a súa obra chega como un contrapunto emocional. «A sociedade española precisa lembrar e rescatar do esquecemento as súas raíces», clama. E aí está a chave: non se trata só de vender libros, senón de reconstruír unha identidade desde o simbolismo. O Camiño de Santiago, di, foi o «cordón umbilical da cristiandade en España», e hoxe converteuse nunha meta deportiva sen alma.
«Agora é un pouco máis pagán, e iso eclipsa o seu espírito», recoñeceu San Sebastián.
Non parece casualidade que a súa obra rexurda agora, cando o Camiño supera os 400.000 peregrinos anuais, pero poucos coñecen o significado do Botafumeiro.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.