O Goberno xaponés anunciou que, a partir do luns, comezará a liberar parte das súas existencias de petróleo para tentar conter a subida dos prezos provocada pola escalada da crise en Oriente Medio. A medida chega mentres a Agencia Internacional de la Energía decide hoxe se activa unha liberación conxunta a gran escala de reservas e tras o peche do estreito de Ormuz, que tensionou os subministros. Japón, moi dependente do cru do Golfo Pérsico, xustifica o movemento como unha acción para garantir a oferta interna e estabilizar o mercado. A primeira ministra Sanae Takaichi vinculou a operación á coordinación internacional e á necesidade de protexer a economía nacional.
Segundo o Executivo, en primeiro termo poñeranse en circulación as reservas privadas equivalentes a 15 días de subministro e tamén se canalizarán ás refinerías do país existencias públicas equivalentes a un mes. Esas entregas buscarán aliviar a presión inmediata sobre o abastecemento de combustibles e dar tempo para avaliar a resposta colectiva que adopten outros países. Ademais, Takaichi sinalou que Tokio recorrerá «con prontitude» a reservas conxuntas con outros Estados produtores se a situación o esixe. O obxectivo é evitar unha subida descontrolada que prexudique a actividade económica e aos fogares.
O anuncio prodúcese nun contexto no que o prezo dos carburantes en Japón rolda os 160 yenes por litro e o Executivo anunciou a intención de fixar un tope que non supere os 170 yenes tras liberar as existencias. A intención do Goberno é limitar o impacto nos consumidores e no transporte durante as próximas semanas, aínda que non detallou aínda o mecanismo exacto para aplicar ese límite. Takaichi lembrou que antes da súa chegada ao poder os custos rondaban os 180 yenes, o que suxire a urxencia política de evitar un retorno a eses niveis. Economistas advirten, non obstante, que a eficacia dun teito de prezos depende da evolución do conflito e da resposta coordinada internacional.
A decisión xaponesa coincide coa deliberación da Agencia Internacional de la Energía, que contempla activar a maior liberación de reservas da súa historia se os países membros así o acordan. Unha medida dese calado, explican analistas, podería amortecer as tensións nos mercados globais sempre que vaia acompañada de subministro físico efectivo e non só de sinais políticas. Ata agora, as restricións no estreito de Ormuz dispararon as primas de risco e elevaron a inquietude nos mercados pola continuidade do fluxo de cru. A coordinación entre grandes consumidores e produtores será, por tanto, clave para que as medidas acumuladas produzcan efecto real.
Xapón figura entre os países máis expostos ao peche de Ormuz, xunto a Corea del Sur, porque ao redor de tres cuartas partes do seu petróleo chegan por esa ruta, o que explica a rapidez coa que reaccionou o Executivo. O país asiático importa a maior parte do seu cru e non dispón dunha produción interna significativa que poida compensar a falta de subministros externos. Por iso, as reservas estratéxicas e as existencias comerciais adquiren un papel central para evitar desabastecementos e para dar resposta a unha eventual escalada do conflito. Desde o punto de vista loxístico, a entrega ás refinerías permitirá usos inmediatos no mercado doméstico.
Fontes do sector enerxético sinalan, con todo, que liberar existencias privadas e públicas é unha solución temporal que pode axudar a estabilizar prezos durante semanas, pero non a resolver problemas se a interrupción do subministro se prolonga. O mercado segue atento ás sancións, ás rutas alternativas de transporte e á posibilidade de que outros países amplíen as súas achegas. Tamén pesa a incerteza sobre a duración do bloqueo en Ormuz e sobre novas medidas militares ou diplomáticas que poidan alterar de novo o fluxo de cru. Neste contexto, a formación dun fronte común internacional perfílase como a mellor ferramenta para mitigar o choque.
O Executivo xaponés advertiu que non descarta tomar medidas adicionais para protexer a economía se as perspectivas continúan sendo «impredecibles», en palabras da propia primeira ministra. Esas medidas poderían incluír axudas directas a consumidores, estímulos a sectores afectados ou acordos bilaterais para garantir rutas alternativas de subministro. Mentres, as empresas refinadoras e as distribuidoras valoran a chegada dos subministros liberados como un balón de osíxeno, aínda que con cautela. A resposta final do mercado dependerá da rapidez coa que se materialicen as entregas e da coordinación internacional que se acorde hoxe.
Nos próximos días, a atención dirixirase á decisión da Agencia Internacional de la Energía e á evolución do bloqueo no Golfo, factores que marcarán a axenda enerxética e económica global. Japón deu un paso para protexer o seu mercado interno, mais a eficacia desa manobra quedará condicionada pola capacidade da comunidade internacional para ofrecer unha solución estable. Para os consumidores xaponeses, a esperanza do Goberno é que a combinación de reservas liberadas e límites de prezos reduza a volatilidade e atenúe o impacto na vida cotiá.
