Os veciños da parroquia de Busto reuniranse o próximo domingo en asemblea para decidir unha medida pouco habitual: solicitar formalmente o cambio de termo municipal e pasar do Concello de Santiago ao de Trazo. A mobilización xorde de queixas prolongadas polo estado das infraestruturas, a prestación de servizos e, en particular, a ausencia de enlace co autobús urbano, unha reclamación que a comunidade repite dende hai anos.
Queixas recorrentes por camiños, saneamento e transporte
Nas últimas reunións vecinais, a queixa máis sonora foi a falta de conexión por transporte público. Busto figura entre as poucas parroquias do entorno que non contan con parada regular do servizo municipal, o que obriga a moitas familias a depender do vehículo privado ou da solidariedade vecinal para trámites cotiáns. A esa carencia sumáronse baches nos camiños rurais, iluminación irregular nalgúns rúas e demandas de actuacións no saneamento, segundo relatan os veciños e o presidente da asociación veciña, José Antonio Montaos Liñares.
O impacto é palpable: a poboación envellecida da aldea ve condicionada a súa autonomía para acudir a centros de saúde, a citas administrativas ou aos centros educativos da comarca. Non é só comodidade; é acceso a servizos básicos. Os residentes sostén que, a pesar das reclamacións formais, as inversións chegadas dende o Concello de Santiago foron escasas ou focalizadas noutras áreas máis urbanas, o que alimenta a sensación de periferia desatendida.
A assemblea do domingo servirá tanto para votar a proposta como para articular un paquete de reivindicacións que acompañe a solicitude: informes técnicos que acrediten o estado da rede viaria, listado de incidencias sen resolver e demandas concretas en materia de transporte e servizos sociais. Ese expediente será a base do trámite administrativo que, de prosperar a vontade veciña, levará a solicitude ante a administración autonómica.
Historia, límites e as complexidades administrativas
A idea de axustar límites municipais non é inédita en Galicia, aínda que é pouco frecuente que chegue a materializarse. Cambios de termo implican informes de viabilidade, estudos de custo-beneficio e pronunciamientos de organismos superiores. Neste caso o proceso tería que pasar por instancias técnicas e políticas da Xunta e, previsiblemente, pola participación da Deputación da Coruña en materia de competencias e financiamento.
Xeograficamente, Busto ocupa unha franxa limítrofe onde os desprazamentos cotidianos e as vías achegan aos seus veciños máis ao tecido rural de Trazo que á trama urbana de Santiago. Esa realidade territorial é un dos argumentos que move a solicitude: non se trata só de servizos puntuais, senón de unha coherencia entre fronteiras administrativas e a vida diaria da cidadanía.
Desde o punto de vista xurídico e económico, a alternativa planteada abre debates sensibles. A transferencia afectaría á recadación fiscal, á distribución de fondos autonómicos e á planificación de investimentos. Para o Concello que perdería a parroquia supón revisar o seu mapa de servizos; para o que a incorporaría, significaría asumir novas obrigas e reaxustar partidas nos próximos orzamentos.
Reaccións esperadas e próximos pasos
Se a votación na asemblea aproba a iniciativa, os veciños de Busto prepararán un escrito de solicitude que acompañará documentación e alegacións. A partir de aí a pelota pasará ás institucións: o Concello de Santiago deberá pronunciarse sobre a petición e o Concello de Trazo valorar a súa disposición a recibir a parroquia. En ambos casos, fontes municipais consultadas sinalan que aínda non hai unha postura oficial definida.
Os responsables vecinais insisten en que o seu obxectivo non é a confrontación. «Queremos solucións, que se atiendan as necesidades do noso pobo», repiten nos corredores. Para o goberno local de Trazo, a incorporación implicaría tanto oportunidades —ampliar poboación e territorio— como obrigas financeiras e de xestión. En Santiago, pola súa banda, a posible perda reabre a discusión sobre como atender as zonas periurbanas que quedaron descompensadas fronte ao crecemento urbano.
Ademais do trámite administrativo, a iniciativa terá consecuencias políticas. Grupos municipais, partidos e plataformas vecinais observarán o caso como exemplo de como os límites administrativos poden entrar en tensión coa percepción cidadá da xustiza distributiva. A medio prazo poderá requirir acordos interinstitucionais para garantir servizos básicos na zona, independentemente do resultado do proceso.
Na práctica, incluso no suposto de que a Xunta autorizase un cambio de termo, a execución material das melloras demoraría meses: adaptación de plans urbanísticos, modificación de mapas fiscais e a incorporación efectiva de infraestruturas ao novo Concello. Mentres tanto, os veciños de Busto manteñen a súa lista de demandas e a presión para que, cando menos, se adopten solucións provisorias no transporte e no mantemento das vías.
A votación deste domingo actuará como proba: máis aló do resultado formal, deixará claro se a comunidade está disposta a asumir a complexidade de iniciar un proceso longo e con impacto en varias administracións. A falta de pronunciamentos oficiais, o que mostra este conflito é que as fronteiras municipais, en zonas rurais como a de Busto, seguen sendo obxecto de negociación cando os servizos non se corresponden coas necesidades da xente.
Pódete interesar:
- Sánchez anuncia unha axuda directa de 20 cêntimos por litro para a pesca, o campo e o transporte
- Porta do Sol recupera unha peza histórica: o “El Louvre” transformarase en sete vivendas
Información adiantada en exclusiva por A Voz de Galicia.
