A burocracia afoga o acceso á sanidade pública viguesa

As colas interminables fronte ás urxencias hospitalarias convertéronse, por desgraza, nunha postal demasiado habitual na España do noso tempo. Porén, cando os familiares acompañan a un enfermo ou acoden a unha cita médica, ao drama persoal súmase outro de carácter estrutural: a dificultade extrema para deixar o vehículo nas inmediacións dos grandes complexos sanitarios. Esta situación, que vulnera de facto o dereito a unha asistencia accesible, non responde tanto á falta de espazo físico como á inacción administrativa e aos enfrontamentos xurisdicionais.

O eterno pulso entre administracións

No ámbito urbano das grandes cidades galegas, a xestión do solo público converteuse nun taboleiro de xadrez onde diferentes entidades gobernamentais moven as súas fichas cunha estratexia máis enfocada na rivalidade política ca na utilidade cidadá. Mentres os gobernos locais esixen ás administracións autonómicas que cedan terreos para equipamentos, as segundas adoitan opoñer resistencias de carácter normativo ou financeiro. O resultado deste bloqueo institucional é un terreo baldío que agarda unha solución desde hai anos, mentres os cidadáns sofren as consecuencias en forma de estrés e atrasos.

Este escenario non é exclusivo dunha soa cidade, senón que representa un problema sistémico. As competencias en materia de sanidade recaen na comunidade autónoma, pero a xestión do tráfico e do estacionamento corresponde aos concellos. Cando ambas as administracións non coordinan os seus esforzos, o baleiro de xestión énchese con aparcadoiros privados de pago, unha solución mercantilista a un problema que debería ter unha resposta puramente asistencial e pública.

O custo da inacción na saúde cidadá

Resulta paradoxal que nunha época na que se promove a accesibilidade universal aos servizos fundamentais, se siga obviando un aspecto tan básico como o transporte sanitario e o aparcamento. A literatura médica xa advertiu en múltiples ocasións sobre como as barreiras de acceso físico xeran desigualdades na atención. Non é de recibo que unha persoa teña que renunciar á súa cita médica, ou chegue tarde a un tratamento oncolóxico, simplemente porque non existe unha infraestrutura digna onde deixar o seu automóbil.

A accesibilidade aos centros sanitarios non debería depender da boa vontade política, senón dunha planificación urbanística integral que poña no centro a dignidade do paciente.

O modelo actual está profundamente desfasado. As grandes infraestruturas hospitalarias proxectáronse no seu día cunha visión a curto prazo, sen contemplar o crecemento exponencial da motorización e da mobilidade dependente. Hoxe, a falta de previsión tradúcese en quilómetros percorridos en círculo por parte de usuarios vulnerables que só buscan acceder a un dereito constitucional.

Un modelo urbano que esixe respostas urxentes

A solución a este pescozo de botella esixe entender a saúde pública como un ecosistema que vai moito máis alá das catro paredes dunha consulta. Facilitar o acceso aos centros médicos é, en definitiva, unha medida de saúde pública en si mesma. A creación de zonas de estacionamento disuasorio ou gratuítas nas inmediacións dos hospitais non é un capricho, senón unha necesidade imperiosa para garantir a equidade.