En 2025 o servizo de emerxencias 112 rexistrou 142 avisos por vertidos ilegais na comarca de Pontevedra, unha media de doce ao mes, a maioría dirixidos ao mar ou a cursos fluviais e que dan pé ao titular de unhas 150 denuncias contabilizadas no cómputo xeral. Os episodios afectaron tanto á ría como a ríos urbanos, praias e treitos de estrada, con focos sinalados no casco urbano de Pontevedra e na zona turística de Sanxenxo. As alertas motivaron intervencións de vixilancia e traslado de expedientes á autoridade autonómica competente para o control de augas.
O reparto municipal amosa que Pontevedra capital concentrou a maior parte dos avisos, con 57 rexistros, e que Sanxenxo acumula outras 37 alarmas relacionadas con vertidos, en moitos casos vinculadas á presión estacional sobre infraestruturas e zonas costeiras. Outros concellos con incidencias foron A Lama, con 13 denuncias; Poio, con oito; Cuntis, con oito; Caldas, con sete; e Marín, con catro. Pequenos concellos como Portas e Vilaboa sumaron tres avisos cada un, e Barro contabilizou dous, segundo o balance facilitado polo 112.
A tipoloxía das intervencións abarca desde descargas en rías e ríos, como os casos detectados no Lérez e no río de Os Gafos na cidade de Pontevedra, ata vertidos en areais e en vías públicas. Nalgúns incidentes activouse a gardaría de control de augas para inspeccionar e determinar a natureza e o alcance do dano ambiental, mentres que noutros comunicouse aos concellos e a Augas de Galicia para a tramitación administrativa pertinente.
Augas de Galicia, responsable do Programa de Control de Vertidos (PCV), centraliza a maioría das actuacións cando os vertidos afectan ao dominio público hidráulico ou ao dominio público marítimo-terrestre. A consellería desenvolve labores de prevención, inspección e corrección, e remite expedientes sancionadores cando non se corrixen as infraccións ou cando a gravidade o esixe. En 2025, a autoridade autonómica incoou sete expedientes sancionadores derivados das inspeccións e alertas, catro deles en Sanxenxo.
A fenda entre denuncias e sancións evidencia a complexidade de traducir as alertas cidadás en expedientes administrativos e, no seu caso, en multas. Fontes oficiais sinalan que moitos avisos requiren investigacións técnicas para identificar responsables e determinar se se trata de episodios puntuais, fallos en redes de saneamento ou condutas deliberadas. Ademais, as labores de comprobación adoitan demorarse pola necesidade de mostraxes e de coordinar varias administracións competentes.
No territorio, a imaxe de infraestruturas como a depuradora de Praceres, na ría de Pontevedra, lembra os retos de depuración e saneamento aos que se enfronta a comarca. Técnicos e responsables municipais subliñan a importancia de manter e modernizar estas instalacións para reducir vertidos accidentais e mellorar a calidade das augas, especialmente en treitos urbanos e zonas de baño que sofren maior presión durante a tempada turística.
As organizacións ambientais e técnicos consultados insisten en reforzar a vixilancia e a prevención, así como en axilizar os procedementos sancionadores para que as advertencias cidadás non queden en meros rexistros estatísticos. Sinalan tamén a necesidade de campañas informativas e de protocolos máis rápidos entre a gardaría, o 112, os concellos e Augas de Galicia para actuar en tempo real e minimizar o impacto sobre a fauna e a actividade marítima.
O balance anual deixa claro que, aínda que moitas alertas son atendidas sobre o terreo, a actuación administrativa posterior aínda non responde de forma proporcional ao volume de denuncias. Para as autoridades, a aplicación do PCV e as inspeccións continuas son instrumentos esenciais, pero os técnicos lembran que a prevención, os investimentos en saneamento e a cooperación institucional son claves para reducir os vertidos e protexer as rías e os ríos da provincia.
