O verán prepárase na costa galega, pero moitos chiringuitos e locais de praia encaran a temporada con plantillas mermadas. Empresarios veteranos alertan de que atopar persoal se converteu nunha odisea: a oferta de traballo é curta, os estudantes xa non cobren as vacantes e, sobre todo, non hai aloxamento para traer traballadores de fóra. A consecuencia inmediata é que algúns negocios abrirán máis tarde ou funcionarán con menos plantilla, asumindo donos e familiares tarefas que antes subcontrataban.
Contratar só entre a xente do contorno: a regra non escrita
Na praia de Os Castros, cercana á multitudinaria As Catedrais, o hostal de praia e chiringuito rexentado por Diego López enfronta o seu décimo cuarto ano consecutivo de apertura co ánimo de sempre, pero con menos mans. López prepara a inauguración para a Semana Santa coa esperanza de que o tempo acompañe e abra a antesala dun verán aceptable. No seu caso, asegura, a cociña non é o problema; as súas especialidades —polbo, churrasco e sardiñas— lévaas co seu pulso propio. Onde máis sofre é no resto das funcións do establecemento.
O diagnóstico que repiten varios hostaleiros é sinxelo e contundente: sen un lugar digno para aloxar traballadores temporais, a contratación queda restrinxida á poboación local. «O persoal ten que ser do contorno, porque aquí non tes xeito de ofrecerlles aloxamento», resume López. Tradicionalmente, estudantes e mozos de fóra completaban as plantillas estivais; hoxe, moitos xa non solicitan eses postos ou buscan alternativas con maior estabilidade ao longo de todo o ano.
«O persoal ten que ser do contorno, porque aquí non tes xeito de ofrecerlles aloxamento, e menos en pleno verán»
A falta de vivenda para a tempada obriga a solucións precarias. Hai empresarios que manteñen empregados dun ano para outro cando teñen sorte; outros pactan acordos con familiares ou traballan eles mesmos como camareiros ou cociñeiros para non deixar o negocio pechado. No caso de López, que ademais é propietario dunha inmobiliaria local, a paradoxa é evidente: non lembra a última vez que lle entregaron un currículo para un emprego de verán.
A estacionalidade, as novas normas e quen non abrirá
O sector vivirá este ano unha novidade normativa: permitirase que algúns establecementos de praia permanezan abertos de forma ininterrompida desde Semana Santa ata o 31 de outubro, o que en teoría debería alongar a tempada e suavizar a estacionalidade. Con todo, a realidade en territorios como A Mariña ou a ría de Noia non está aliñada con esa oportunidade. Algúns negocios non abrirán por falta de concesións municipais en regra ou porque os propietarios consideran que a demanda non está garantida ata xornadas de maior calor.
É o caso dos chiringuitos que xestiona José Luis Falcón. O local de A Illa, nun contorno máis urbano, tería sido candidato para abrir en Semana Santa e funcionar de xeito escalonado ata o verán; non será posíbel porque a concesión municipal aínda non saíu a concurso. O outro establecemento, na ría de Noia, agardará ata San Xoán: sen garantía de bañistas e co curso escolar en marcha, a afluencia que sostería un chiringuito de praia non chega ata xuño.
En Porto do Son, o chiringuito As Furnas prepara a súa apertura con apenas seis empregados para a Semana Santa —a maioría coñecidos de tempadas anteriores—. O seu propietario, Manuel Tomé, calcula que a plantilla adoita ampliarse ata dez persoas en pleno verán, pero o principal escollo está na cociña. «Cando abramos esta semana teremos que apañarnos entre a miña muller e eu, porque non conseguimos a ninguén. O peor momento será en tempada alta», advirte.
Desde o ámbito institucional, o Clúster Turismo de Galicia comparte
