A tempada de praias que arranca este venres será a primeira xestionada íntegramente pola Xunta de Galicia. O Goberno autonómico, que asumiu o pasado 1 de xullo as competencias sobre a xestión do litoral, preve que máis de 320 locais —os populares chiringuitos— poidan abrir as súas portas ata outubro, segundo as previsións manexadas por responsables autonómicos e operadores do sector.
Un verán con sabor a chiringuito: reaperturas e preparativos
En Porto do Son, no pleno corazón da ría de Arousa, o propietario do chiringuito As Furnas ultimaba estas semanas os preparativos para reabrir as súas terrazas co motivo da próxima Semana Santa. Non é unha anécdota: dende as Rías Baixas á Mariña, pasando pola Ría de Arousa e a Costa da Morte, os comerciantes e hosteleros traballan a contrarreloxo para adaptar as instalacións, contratar persoal e cumprir os requisitos que esixe a nova xestión autonómica.
A cifra anunciada —máis de 320— supón un récord na presenza de quioscos e puntos de restauración estival na franxa litoral. A oferta distribuirase entre praias urbanas e areais máis recónditas: municipios como Sanxenxo, O Grove, Bueu, Vigo ou A Coruña concentran unha parte importante desa actividade, que se suma aos servizos tradicionais de salvamento, alugueiro de hamacas e actividades náuticas.
Fontes do sector consultadas por este xornal señalan que a demanda de licenza foi especialmente intensa durante o outono e o inverno, cando moitos titulares aproveitaron o cambio de titularidade administrativa para regularizar situacións ou aspirar a concesións máis longas. A falta dunha confirmación pública co desglose por concellos, os responsables municipais insisten en que a coordinación coa Xunta foi «máis fluída» que en exercicios anteriores.
Transferencia de competencias e primeiras tensións
A transferencia de competencias sobre a xestión do litoral á administración autonómica foi o fito que permitiu á Xunta planificar a tempada con maior marxe. A traspaso, materializado o 1 de xullo, deixou nas mans da comunidade autónoma tarefas que durante anos foron compartidas entre diferentes administracións. Para propietarios e técnicos, isto abre a posibilidade de criterios homogéneos sobre concesións, prazos e condicións sanitarias e de seguridade.
Con todo, non todas as lecturas son optimistas. Asociacións vecinais e colectivos ecoloxistas recordan que a proliferación de chiringuitos pode tensionar ecosistemas dunais e espazos protexidos se non se acompaña de controis estritos. En varias localidades costeiras persisten demandas históricas sobre o uso público do litoral, o tránsito de vehículos nas praias e a protección da fauna e flora litorais. A Xunta o sabe: nos seus plans figura reforzar a inspección administrativa e coordinar medidas coas concelleiras para minimizar impactos.
No plano xurídico, o novo marco obriga a revisar expedientes, caducidades e concesións caducadas. Iso xerou certo nerviosismo entre os titulares de establecementos que operan dende hai décadas con autorizacións municipais ou en situación de interinidade. Segundo responsables locais, o criterio da Xunta está sendo, por agora, a ordenación e a formalización, pero tamén a pronta resolución de trámites para non condenar á paralización aos negocios cuxo calendario comercial depende da estación estival.
Economía local e retos loxísticos
Máis aló da política administrativa, a apertura de máis de 320 quioscos supón un alivio para a economía estacional. Nas localidades turísticas, os chiringuitos xeran emprego directo durante a tempada —camareros, cociñeiros, persoal de limpeza— e actividade periférica na carpintaría, subministro de bebidas e xeo, transporte e hostalería. Para os municipios cunha elevada estacionalidade, cada posto de traballo conta e a maior oferta pode prolongar a tempada turística máis aló do pico de xullo e agosto.
Non obstante, a logística non é banal. O incremento de locais esixe plans de xestión de residuos máis ambiciosos, maior dotación de servizos básicos nas praias e control de aforos en areais moi concurridos. O reto de subministrar luz, auga e saneamento aos chiringuitos nas praias abertas, sen infraestrutura urbana inmediata, condiciona a viabilidade técnica e económica de moitos proxectos, e obriga a investimentos que algúns propietarios asumen do seu bolso.
En algúns concellos costeiros xa se traballa en medidas complementarias: reforzo de brigadas de limpeza, campañas de concienciación sobre o coidado das praias e a instalación de puntos de reciclaxe. Tamén se esperan máis inspeccións hixiénico-sanitarias e controis de ruído, especialmente nas zonas onde a vida nocturna e a convivencia veciña foron foco de queixas nos veráns recentes.
Que pode cambiar no futuro e a que atenerse o visitante
A tempada que hoxe comeza servirá de banco de probas para a nova xestión autonómica do litoral. Se a previsión de máis de 320 chiringuitos se confirma, a Xunta terá que demostrar capacidade de coordinación e resposta rápida ante incidentes, dende vertidos ata emerxencias sanitarias. Para os usuarios, a expectativa é doble: máis oferta para o tempo de ocio, pero tamén a necesidade dun comportamento responsable nas praias cada vez máis disputadas.
A curto prazo, o calendario marca a Semana Santa como primeira cita relevante: moitas aperturas sincronízanse coas vacacións de primavera. A medio prazo, a mirada ponse en outubro, cando finaliza a temporada prevista oficialmente. Será entón cando poida avaliarse non só o número de locais que operaron, senón a eficacia das novas regras do xogo en materia de conservación, ordenación e emprego.
Quen viven da praia —propietarios como o de As Furnas, traballadores temporais e pequenas empresas de servizos— esperan que a xestión autonómica aporte seguridade xurídica e previsibilidade. Os críticos, pola súa banda, vixiarán que o aumento de locais non supoña sobreexplotación nin perda de acceso público. Galicia, co seu litoral fragmentado entre rías e cabos, afronta este verán unha proba de equilibrio entre economía e paisaxe: acertar implicará manter o pulso dunha industria estacional sen renunciar ao coidado das praias que son patrimonio colectivo.
Información adiantada en exclusiva por La Voz de Galicia.
