A Axencia Estatal de Meteoroloxía puido este mércores a Ourense baixo a lupa de dous avisos activos que reflicten a inestabilidade reinante na provincia. Se na maior parte do territorio o aviso amarelo por tormentas actívase desde a primeira hora da tarde, a comarca da Montaña lévase a peor parte cun nivel laranxa por precipitacións intensas que non dará tregua ata ben entrada a noite.
A ninguén se lle escapa que o verán no interior galego é sinónimo de tormentas repentinas, pero a extensión horaria desta alerta —once horas consecutivas— chama a atención. Os meteorólogos apuntan a chuvias que poderían ir acompañadas de aparato eléctrico, granizo e rachas de vento moi localizadas. Demasiadas variables en apenas medio día.
Unha provincia partida polo clima
O certo é que o mapa de alertas debuxa dúas realidades moi distintas. Por un lado, o aviso amarelo cobre a totalidade da provincia, incluíndo as cidades e os vales do Miño e do Sil. Esperanse tormentas que, aínda que xeneralizadas, non alcanzarán a virulencia das que azotarán o extremo oriental. Por outro, na Montaña de Ourense, onde as masas de aire chocan contra as serras, a alerta convértese en laranxa. Non é menor o dato: unha alerta laranxa implica risco importante, con capacidade real para provocar inundacións repentinas en cursos menores e dificultades nas carreiras de alta montaña. Basta con mirar a orografía de concellos como A Pobra de Trives, Manzaneda ou A Gudiña para entender que a auga caerá con forza e rapidez.
Un martes que xa avisou
Convén lembrar que a alerta deste mércores non chega sen aviso previo. A xornada do martes xa serviu de aperitivo, deixando un regueiro de incidencias que obrigou a cortar a N120 ao seu paso por Vilamartín de Valdeorras, xusto no pleno Ribeira Sacra. As tormentas deixaron imaxes de estradas convertidas en ríos e balsas de auga nalgúns puntos da provincia. Co monte agora no punto de mira, a preocupación céntrase nas vías secundarias que conectan as aldeas e nos ríos que baixan crecidos das cabeceiras, como o Sil ou o Xares.
Un verán de contrastes
A activación destes avisos no pleno mes de xuño non é unha rareza absoluta, pero sí un recordatorio de que en Galicia os contrastes son a norma. Se o calor aprieta durante o día, a enerxía acumulada busca saída en forma de tormentas ao caer a tarde. O que ocorre este mércores non é un feito illado, senón a tónica dun verán meteorolóxico que avanza a tropezóns, alternando días de sol intenso con descargas violentas que poñen a proba o territorio. Os que viven ao pé das serras o saben ben: en Ourense, o tempo é un animal imprevisible.
Precaucións na carretera e na montaña
Tras das alertas, chegan os protocolos. As autoridades inciden na precaución nas estradas secundarias, evitando os cruces de ríos e os desprazamentos innecesarios durante as horas centrais da tarde e da noite. A experiencia dos últimos anos demostra que as precipitacións intensas na montaña ourensana provocan un rápido aumento do caudal dos ríos, convertendo pequenos regatos en correntes perigosas en cuestión de minutos. O vento e o granizo, ademais, poden causar danos nas cultivos e nas infraestruturas eléctricas do rural.
O punto débil do mapa
Non é a primeira vez que esta comarca se leva a peor parte cando o tempo se volve adverso. A orografía e a dispersión da poboación fan que as incidencias se multipliquen. A diferenza das zonas urbanas, onde os sistemas de drenaxe e a rápida intervención dos servizos minimizan o impacto, nas aldeas da montaña a espera pode ser longa. As partes da AEMET, que avisan de que esta alerta laranxa se manterá activa durante toda a tarde, son seguidas con lupa polos alcaldes da provincia.
