Máis de vinte organizacións ambientais, lideradas pola asociación Saxífraga, solicitan ao Ministerio para a Transición Ecolóxica a inclusión do salmón atlántico na categoría de "en perigo de extinción" no Catálogo Español de Especies Ameazadas.

A iniciativa busca reverter unha situación crítica que afecta a unha especie clave nos ecosistemas fluviais do norte de España, especialmente en Galicia, Asturias, Cantabria e País Vasco.

Un declive imparable

As poboacións de salmón en España experimentaron unha redución drástica da súa área de distribución. Actualmente só se confirma a súa reprodución natural en aproximadamente a metade dos ríos onde era común a comezos do século XXI.

O informe de Saxífraga revela que a especie desapareceu de maneira localizada en gran parte do seu territorio histórico. A súa presenza agora concéntrase en concas desde o Miño ata o Bidasoa.

As capturas de pesca deportiva serven como indicador do colapso poboacional. Os datos amosan tendencias inequivocamente descendentes en todo o Estado, con caídas especialmente graves en ríos emblemáticos como o Nalón-Narcea, Sella e Cares-Deva.

Redución do 50% en áreas de reprodución

Colapso poboacional nas últimas tres xeracións

Ríos históricos sen capturas regulares

Presións múltiples e sinérxicas

O declive do salmón responde a un complexo entramado de ameazas que se potencian mutuamente. A fragmentación fluvial por presas e infraestruturas hidroeléctricas impide o acceso a zonas de reprodución en tramos altos.

Ademais, súmanse problemas como a contaminación de diferentes orixes, os efectos xenéticos das fugas en acuicultura e a presión histórica da sobrepesca.

Outro factor preocupante é a competencia con especies invasoras como o salmón do Pacífico. O cambio climático tamén incrementa as temperaturas da auga, afectando gravemente a esta especie sensible.

A UICN xa cataloga o salmón como vulnerable no seu conxunto en Europa. Porén, en España a situación é aínda máis grave debido a que as poboacións ibéricas representan o límite sur de distribución da especie.

Que cambiaría coa protección?

A inclusión no CEEA obrigaría a elaborar unha Estratexia Estatal de Conservación e Plans de Recuperación coordinados entre comunidades autónomas.

Esta medida permitiría priorizar a eliminación de barreiras fluviais, a restauración de hábitats e a reorientación de políticas de repoboación baixo criterios científicos.

Ignacio Martínez, presidente de Saxífraga, afirma que non están dispostos a ser "espectadores angustiados" ante a posible extinción do salmón. A Rede de Representación Ambiental de Asturies respaldou a iniciativa cunha campaña estratéxica nos ríos asturianos.

O valor xenético das poboacións ibéricas é incalculable para a supervivencia global da especie. A súa perda significaría unha contracción irreversible do hábitat natural do salmón en Europa.