A branca galega cotiza ao alza: a asociación que a defende pecha un ano de máximos

Canto vale hoxe unha xovella de rubia galega no mercado? Máis que nunca, se se atende aos números que xestiona o sector. A asociación de criadores desta raza autóctona, Acruga, pechou 2025 cunha cotización media de 3.146 euros por animal, o que supón un salto de 550 euros respecto ao exercicio anterior. E a tendencia non parece minguar: nos meses transcorridos de 2026, a media xa roza os 3.743 euros.

Unha raza que se vende cara, e iso divide opinións

Que os prezos suban adoita interpretarse como unha boa noticia para os gandeiros. Un animal autóctono que alcanza valores récord é, en teoría, a confirmación de que o traballo de selección e promoción de décadas está a dar froito. Pero detrás destas cifras récord hai tamén un debate que asomou na propia asemblea anual da entidade, celebrada en Lugo: as contas da asociación aprobáronse cunha votación repartida, 38 votos a favor e 27 en contra, unha marxe que suxire que non todos os socios comparten o mesmo optimismo nin a mesma forma de xestionar o presente próspero.

Ese contraste entre os bos resultados do mercado e un voto interno axustado invita a preguntarse se o sector está tan aliñado como suxiren os titulares. A asociación pechou o exercicio con resultados positivos tras liquidar as súas obrigas fiscais, e puxo en marcha as poxas nas que se adxudicaron un total de 84 reses ao longo do ano.

A raza expándese fóra de Galicia

Outro dato relevante do balance é a presenza crecente de explotacións de rubia galega fóra da comunidade. Hai gandarías rexistradas en Andalucía, Castela-A Mancha, Madrid e o País Vasco, e esa expansión continuou tamén durante o presente ano. Que unha raza nacida nas montañas galegas atope oco en comunidades tan afastadas fala ben da súa adaptabilidade, aínda que plantea interrogantes sobre o futuro: consolidará a autóctona a súa identidade alí onde as condicións de cría son radicalmente distintas?

A expansión territorial é, en calquera caso, un sinal de vitalidade. As razas autóctonas sobreviviron historicamente nun mercado que premiaba a produtividade intensiva fronte á calidade diferenciada. Que hoxe se paguen cifras récord por un animal de rubia galega indica que o consumidor —e con el a cadea de valor— está disposto a pagar máis por un produto identitario.

Cambio de ciclo na dirección

O balance anual coincidiu cun momento de transición interna. O seu presidente anunciou que non concorrerá á reelección, o que abre un proceso de sucesión nunha organización que representa aos criadores dunha das razas bovinas máis recoñecidas do territorio. Ao novo liderado tocaralle xestionar desde unha posición inusualmente forte no económico, pero cun grao de discrepancia interna visible nas votacións.

O reto de fondo será converter os prezos altos en estabilidade. Os mercados gandeiros son cíclicos e as cotizacións de hoxe non garanten as de mañá. Apostar pola diferenciación, polo valor da raza e por ampliar a base de criadores —dentro e fóra de Galicia— parece a vía para que estes máximos non queden nun pico pasaxeiro. Os datos de 2026, de momento, apuntan na dirección contraria á preocupación: o prezo medio segue a subir.

En definitiva, o peche de 2025 deixa á rubia galega no seu mellor momento comercial coñecido, con récord de cotización, expansión territorial e contas sans na súa asociación. A pregunta que queda no aire non é se a raza vale o que se paga por ela, senón se o sector sabe aproveitar este punto álxido para blindar o seu futuro.