Cada ano, cando o calendario marca a primeira semana de agosto, a localidade lucense de San Cibrao prepárase para un dos seus rituais máis singulares. Non se trata dunha simple verbena veraniega, senón dunha celebración que combina o pagán, o mariñeiro e o popular: a festa da Maruxaina. Co cartel de Interese Turístico de Galicia, esta cita non só atrae a veciños, senón a visitantes que buscan unha experiencia que vai máis aló do típico baño na praia.
A edición deste ano, que terá o seu punto álgido o próximo 8 de agosto, xa desvelou o seu programa de actos. Lonxe de ser un evento dun só día, a organización dispôs unha serie de actividades previas que buscan caldear o ambiente e sumergir aos asistentes na cultura mariña da comarca da Mariña. A proposta non se limita ao xuízo e captura da sereia, senón que ofrece un abanico de opcións para todos os públicos.
Os prolegómenos: viaxes a Os Farillóns e ambiente de taberna
Como preludio á gran xornada do sábado, o programa inclúe unha proposta que conecta directamente co paisaxe e a historia da costa de Cervo. Desde o luns 3 ata o xoves 6 de agosto, organizaronse travesías en barco cara ao arquipélago de Os Farillóns. Este conxunto de illotes, un dos espazos máis emblemáticos da zona, será accesible dende o porto local en horarios de mañá e tarde, aínda que con leves variacións segundo o día.
Non obstante, o pistoletazo de saída simbólico darase o venres 7 de agosto. Ese día, o ambiente festivo comezará a tomar corpo co tradicional chupinazo, que marcará o inicio oficial da festa. A partir dese momento, as rúas do pobo enchéranse de vida cunha serie de actos que apelan á tradición máis auténtica: a concentración de Maruxainas, unha degustación popular de empanadas e bolos recheos, e os famosos cantos de taberna que percorrerán os establecementos hostaleiros.
É precisamente neste punto onde a festa mostra o seu carácter máis participativo e menos institucional. Os cantos de taberna non son un mero espectáculo, senón unha invitación a que o público se sumerxa na cultura oral e musical da zona. A isto súmaa o nomeamento da Maruxaina ou Maruxaino de Honra para o ano 2026, un acto realizado pola asociación Amigos da Maruxaina que recoñece a labor de persoas ou entidades vinculadas á difusión desta tradición. A xornada estará amenizada polo grupo A Rebolaxe, que poñerá a banda sonora a unha noite de convivencia.
O xuízo á sirena: un espectáculo único en Galicia
Con todo, o prato forte chegará o sábado 8 de agosto. A esencia de A Maruxaina reside nunha representación que mestura o humor, a crítica social e a lenda: a captura dunha sirena e o seu posterior xuízo. Este acto, que congrega a miles de persoas no porto e na praza, converte a San Cibrao nun tribunal improvisado onde a mitoloxía atópase coa sátira.
A figura da sirena, que é levada en procesión por mariñeiros ataviados con traxes de época, é xuízada por un tribunal popular. As acusacións adoitan ser variadas e con un tono xochoso, responsabilizando á criatura de todos os males que ocorreron durante o ano, dende o mal tempo ata os problemas cotidianos. Este ritual, que podería parecer unha simple broma, é en realidade un reflexo da capacidade da comunidade para rirse de si mesma e das adversidades.
