A Xunta levou a Santos, Brasil, a memoria da emigración galega co estreo do documental «Los Inmigrantes», presentado o 11 de marzo de 2026. No acto participou o secretario xeral da Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, quen puxo o acento na necesidade de conservar a historia de quen deixaron Galicia en busca dun porvir mellor. A proxección lembrou o papel da colectividade galega en Santos e a influencia desa migración na formación do Brasil moderno. A iniciativa enmárcase nas actividades da Administración galega para reforzar os lazos coa diáspora.
A película reconstrúe o éxodo de miles de homes e mulleres que, entre finais do século XIX e comezos do XX, cruzaron o Atlántico atraídos por oportunidades laborais e por un futuro máis estable. Santos aparece no documental como unha das principais portas de entrada da emigración europea cara a América Latina, un porto que acolleu xeracións enteiras e facilitou o seu asentamento no país. A través de imaxes de arquivo e recreacións, a obra traza rutas, condicións de viaxe e os primeiros anos de asentamento deses emigrantes.
Durante a presentación, Antonio Rodríguez Miranda reivindicou a preservación da memoria colectiva como un deber institucional e social, sinalando que lembrar a emigración é tamén recoñecer o esforzo e a contribución dos galegos á construción de sociedades no estranxeiro. Subliñou ademais o valor pedagóxico do documental para as novas xeracións de descendentes, que atopan nestes relatos elementos de identidade e de vínculo con Galicia. A Xunta, explicou, busca con estas iniciativas manter vivas as referencias culturais e sociais que unen Galicia coas súas comunidades no exterior.
O estreo puxo en valor o papel do Centro Español de Santos, que celebra 130 años de existencia e que actuou como punto de encontro e apoio para inmigrantes españois e os seus descendentes. Ao longo de máis dun século, esa institución consolidouse como un espazo de solidariedade, axuda mutua e conservación de tradicións, segundo os intervinientes no acto. A súa traxectoria serve de fío condutor no documental para entender como se organizaron as colectividades no estranxeiro e como preservaron a súa identidade.
O filme incorpora testemuños persoais e relatos de vida que ilustran os desafíos cotiáns de quen partiron: traballo, adaptación, recordos da terra natal e a transmisión cultural entre xeracións. Eses testemuños transforman a estatística en historias concretas e poñen rostro a un fenómeno que marcou a miles de familias galegas. A combinación de voces de emigrantes, descendentes e expertos permite ofrecer unha visión plural e emotiva dun proceso histórico complexo.
Máis alá da homenaxe, a proxección aspirou a reflexionar sobre as consecuencias sociais e económicas da migración para ambas beiras do Atlántico. Os participantes resaltaron como a chegada de man de obra europea contribuíu ao desenvolvemento de sectores clave en Brasil e, ao mesmo tempo, como a diáspora manteu vínculos con Galicia a través de remesas, redes familiares e culturais. Esa dobre influencia, insistiron, configura un legado compartido que segue vivo hoxe na vida comunitaria de cidades como Santos.
A presenza de representantes de institucións galegas e da colectividade local no estreo evidenciou o interese por manter espazos de encontro e cooperación. Para a Xunta, este tipo de actividades forman parte dunha estratexia de diplomacia cultural que busca fortalecer os nexos cos galegos no exterior e facilitar a visibilidade da súa historia. Organizacións e centros sociais vinculados á emigración aproveitaron o acto para reivindicar a importancia da memoria como elemento de cohesión.
O documental, que agora inicia o seu percorrido público coa cita en Santos, preséntase como unha ferramenta para preservar e difundir a memoria histórica da emigración galega en Brasil. Os seus responsables esperan que a película circule entre comunidades, centros culturais e entidades educativas para chegar a audiencias diversas e, dese modo, manter vivo un legado que explica parte da historia compartida entre Galicia e América Latina. A iniciativa coincide con outras accións da Administración galega destinadas a poñer en valor o papel dos seus emigrantes e dos seus descendentes en todo o mundo.
