Opinión | Alfabetización na nova lonxevidade
Experta en liderado, en lonxevidade e escritora
Asistentes a unha manifestación do 8M. / F. Sánchez / EP
Hoxe celebramos o Día Internacional da Muller e é un bo momento para reflexionar sobre os temas que afectan ás mulleres co aumento da esperanza de vida.
Lonxevidade e soidade feminina
Por regra xeral, as mulleres vivimos máis ca os homes, unha media de 6 a 10 anos, dependendo do país, do nivel socioeconómico e dos ingresos.
Os factores biolóxicos, sociais e hábitos de vida máis saudables, así como as redes sociais e familiares, son as razóns máis evidentes que xustifican esta lonxevidade.
Como consecuencia desa supervivencia, as mulleres adoitan enfrontarse a unha madurez e vellez en soidade, debido a separacións, divorcios e viuvez, xa que non adoitan volver a ter compañía.
Este é un dato cru e real. Polo menos, tres cuartos das mulleres vivirán en soidade a terceira etapa da vida.
Esta soidade adoita ser unha decisión consciente (na maioría dos casos) por medo a ter que volver coidar doutra persoa.
Desigualdade económica na xubilación
Nos países da OCDE, de media, as mulleres de 65 ou máis anos reciben un 26% menos de ingresos de pensións ca os homes.
Isto débese a que, durante a súa vida laboral, reciben salarios máis baixos ca os homes polo mesmo traballo e, se foron coidadoras informais e non remuneradas, implica que cotizaron e acumulan menos recursos ca os homes en todo o arco da vida.
Estas condicións desencadean un fenómeno que se chama as «dúas xubilacións»; é dicir, ao recibir a pensión aprenden a vivir con menos recursos.
E, se tiveron parella, viven unha «segunda xubilación», ao separarse ou enviuvar, cando enfrontan outra diminución de recursos e, ademais, a soidade, cando envelleceron máis.
O normal é que as familias non contabilicen nos seus plans de vida esta supervivencia nin esa diminución de recursos.
O traballo non remunerado e a economía
Ademais, a maioría das mulleres están a cargo do traballo doméstico, do coidado dos fillos, netos e persoas maiores.
Pero esa contribución á economía mundial non se contabiliza, pero é a que permite ás familias (e ás empresas) seguir traballando e aforrar, polo tanto, axuda a que os países medren.
Este coidado non remunerado e o traballo doméstico, calcúlase que é entre o 10 e o 39 % do Produto Interior Bruto global e, non só non se recoñece, senón que non está monetizado (en Suecia veñen de recoñecer a achega ao coidado dos netos menores dun ano cun soldo mensual).
A feminización da vellez e o seu impacto
Todas estas características xeran o concepto de «a feminización da vellez», que son as desigualdades que se acumulan ao longo de toda a vida e que, xunto co envellecemento e a lonxevidade feminina, deixan ás mulleres nunha situación económica e emocional débil e vivindo na soidade máis anos.
Coa chegada dos Baby Boomers á etapa de xubilación, nos próximos anos, este tema require a atención de toda a sociedade, porque esa xeración alcanzará os 14 millóns de persoas en España e a maioría serán mulleres.
En todas as culturas, países e con independencia do nivel de ingresos que tiveron, as mulleres chegan a ser o 80 % dos centenarios, que é o segmento de máis rápido crecemento no mundo.
Para entender o alcance real da contribución das mulleres maiores de 50 anos á Economía Mundial da Longevidade e á actividade económica dos países, débese mellorar como se avalían as súas achegas económicas a través do traballo, os coidados familiares, o voluntariado e a súa capacidade de compra (o 64 % das compras no mundo realízanas mulleres).
No Día Internacional da Muller, reflexionemos sobre como afectará ás nosas vidas, ás nosas familias, ás cidades e ao país este fenómeno da «feminización da vellez» e os seus efectos nocivos (acumulación de desigualdades, soidade, discriminación por idade e por xénero).
