Os propietarios de vehículos en Galicia deberán abonar aos concellos durante 2026 un total superior a 186 millóns de euros en concepto do Imposto sobre Vehículos de Tracción Mecánica (IVTM), segundo un estudo da asociación Automovilistas Europeos Asociados (AEA). O informe, presentado por esta entidade en defensa dos condutores, sitúa a cifra como a suma que afrontarán os cidadáns galegos ao longo do ano e advirte de marcadas diferenzas na fiscalidade municipal que afectan aos automobilistas.
A AEA incorpora no seu análise a orixe e a magnitude do imposto, que en España foi creado fai 36 anos para substituír ao antigo imposto de circulación. A escala estatal, o IVTM aporta de forma regular ás facendas locais cerca de 3.000 millóns de euros anuais, o que subliña a súa importancia nos ingresos municipais e explica que os gobernos locais o utilicen como ferramenta para financiar servizos e equipamentos.
O imposto calcúlase atendendo a distintos criterios segundo o tipo de vehículo: nos turismos tése como referencia a potencia fiscal; nas motocicletas, a cilindrada; e nos vehículos industriais e autobuses, o peso e o número de asentos. Existe unha tarifa mínima establecida para todo o territorio español, se ben o réxime foral do País Vasco e Navarra queda fóra desa normativa xeral, o que introduce máis variabilidade no mapa tributario nacional.
Dentro de Galicia, a AEA detecta diferenzas entre municipios que repercuten directamente no que paga un titular polo mesmo modelo de coche. Por exemplo, o estudo recolle que un turismo idéntico custa un 12,1% máis en A Coruña que en Pontevedra, unha fenda que se traduce en cantidades concretas: 62,62 euros fronte a 55,85 euros para a mesma potencia fiscal. Estas disparidades locais conforman, ao xuízo da asociación, un mosaico fiscal con efectos sobre os petos dos condutores.
Máis alá de Galicia, a AEA identifica o que denomina “auténticos paraísos fiscais” en materia de IVTM, entre os que cita municipios de Santa Cruz de Tenerife, Melilla, Ceuta, Zamora, Palencia, Badajoz e Cáceres. Neses territorios, as tarifas municipais son sensiblemente máis baixas, o que pode provocar distorsións na competitividade entre localidades e, en algúns casos, incentivar cambios administrativos de empadroamento ou de domiciliación de vehículos.
O debate en torno ao imposto enfronta dúas posicións claras: por unha banda, os defensores do criterio municipal subliñan que o IVTM é unha fonte indispensable de recursos para os concellos, que a fixación de tipos permite atender as necesidades locais e que a autonomía fiscal é un principio básico da administración local. Por outra banda, asociacións de condutores como a AEA reclaman maior armonización para evitar desigualdades que afectan aos usuarios e que non sempre responden a diferenzas reais nos custos de prestación de servizos.
Expertos consultados pola asociación sinalan que as diferenzas no que pagan os automobilistas non só inciden no orzamento familiar, senón que poden condicionar decisións sobre compra, mantemento e matriculación de vehículos. Nas cidades con tipos máis altos, o custo anual do IVTM acumúlase ao resto de gastos asociados ao vehículo, mentres que nos municipios con tarifas reducidas xérase unha vantaxe competitiva que non sempre está vinculada a un menor custo dos servizos públicos.
Ante este panorama, a AEA plantea a necesidade de reflexionar sobre criterios máis homoxéneos que limiten a heteroxeneidade extrema das ordenanzas fiscais municipais sen menoscabar a autonomía local. Mentres tanto, os condutores galegos seguirán afrontando este ano a factura do imposto, polo que as autoridades municipais e autonómicas figuran como actores clave para calquera revisión que aspire a atenuar as diferenzas territoriais. Para coñecer a cantidade exacta a pagar, a recomendación é consultar a ordenanza fiscal do concello correspondente antes de realizar a domiciliación ou o pago do IVTM.
