Os comuneiros levan ao Pleno de Pontevedra a batalla pola exención total do IBI

A guerra polo Imposto de Bens Inmobles nos montes veciñais de Pontevedra volve acenderse. A Mancomunidade de Montes denuncia que o Concello segue xirando recibos sobre terreos comunais onde terceiros explotan negocios ou existen inmobles. O caso máis chamativo, a canteira de Secil en Verducido, converteuse no símbolo dunha reclamación que agora chega ao Pleno municipal da man do PSOE.

Os socialistas rexistraron unha moción que se debaterá o próximo luns. Nela esixen ao Goberno local que recoñeza o dereito das comunidades de montes a non pagar o IBI de forma definitiva. Piden tamén que se lles exclúa do padronado de contribuíntes e que se inicien os trámites para devolver os recibos cobrados nos últimos catro anos, que é o prazo legal para reclamar.

Unha reclamación que non cesa

Non é a primeira vez que os comuneiros pontevedreses alzan a voz. A Mancomunidade de Montes, que agrupa a varias parroquias do rural, asegura que a Administración local segue cobrando o imposto sobre aqueles terreos comunais onde terceiros desenvolven actividades comerciais ou industriais. A canteira de Verducido é o exemplo máis evidente, pero non o único.

A postura dos comuneiros é clara: os montes veciñais en man común teñen unha natureza xurídica especial que, ao seu xuízo, debería eximilos do pagamento do IBI. «Pedimos o mesmo que se fai noutros concellos», defendeu este mércores o voceiro do grupo socialista após a comisión informativa. Nesa reunión previa, só o PSOE votou a favor da moción. Tanto o BNG como o PP optaron pola abstención, aínda que fontes municipais apuntan a que a postura podería variar na sesión plenaria do 20 de xullo.

A cifra fala por si soa. Catro anos de recibos supoñen unha cantidade nada desprezable para unhas entidades que, en moitos casos, subsisten con ingresos axustados. A devolución, de ser aprobada, tería que calcularse «nos termos legalmente previstos», o que abre un escenario de negociación complexo coa Facenda municipal.

O precedente de Mourente

Convén recordar que a polémica non é nova. O ano pasado, a comunidade de montes de Mourente xa levou a súa batalla particular polo IBI ata o Tribunal Económico-Administrativo. Aquel conflito, que tamén enfrontou os comuneiros co Concello, sentou un precedente que agora outras parroquias queren aproveitar.

A diferenza, nesta ocasión, é que a reclamación se planta de forma conxunta. A Mancomunidade de Montes actúa como paraugas de todas as parroquias afectadas, o que outorga maior peso político á demanda. Non é menor o dato de que a moción socialista busca un recoñecemento «de xeito definitivo», é dicir, que o Concello asuma dunha vez por todas que os montes comunais non deben tributar polo IBI.

Aí está a clave do asunto. Mentres o Goberno local manteña o criterio actual, os comuneiros seguirán recibindo recibos ano tras ano. E a sensación de inxustiza crece cando ven que noutros concellos de Galicia a exención xa é unha realidade. A pregunta é se Pontevedra quere sumarse a esa lista ou seguir no punto de mira das reclamacións xudiciais.

A sombra da canteira de Secil

O caso de Verducido merece un capítulo á parte. A canteira que Secil explota nesa parroquia é, probablemente, o exemplo máis visible da contradición que denuncian os comuneiros. Sobre eses terreos, que son propiedade veciñal en man común, unha empresa privada desenvolve unha actividade industrial de gran envergadura. E, no entanto, o recibo do IBI segue chegando á comunidade de montes.