Os gandeiros de Cervantes levantaron a voz de alarma. As manadas de xabarís que campan polas parroquias de Noceda e Cereixedo, dentro da Reserva Nacional de Caza dos Ancares, están causando danos recorrentes nos prados destinados á produción de foraxe, e os afectados decidiron que xa era hora de reclamar. Unións Agrarias recolleu ese malestar e esixe solucións á Xunta, á que advirte ademais dun risco sanitario.
Prados inservibles e gastos adicionais
O problema non é novo, nin é de pouca importancia. Os produtores denuncian que a crecente presenza de xabarís provoca importantes perdas nas parcelas dedicadas ao ensilado de herba, o pilar da alimentación do gando nestas montañas lucenses. Cando unha manada entra nun terreo, levanta o chan cos seus hocicos, destrúe a cobertura vexetal e, en moitos casos, deixa o prado inservible para a colleita. A cifra do que se perde non aparece, pero o efecto é directo: os gandeiros teñen que asumir gastos adicionais para garantir que os seus animais coman o suficiente.
Non se trata dun dano puntual nin dunha mala fortuna dunha tempada. Unha das afectadas resume a situación con crudeza: tiveron que meter as vacas no curral porque non tiñan foraxe. Iso, nunha explotación gandeira, equivale a un mal ano enteiro. Outro dos afectados, que se suma ás queixas desde Unións Agrarias, insiste en que se trata dun problema que arrastran desde hai anos e que xa reclamaron en máis dunha ocasión. Demasiado tempo para seguir esperando.
A reserva de caza, un marco que agrava o malestar
Convén lembrar o escenario. Os terreos afectados están incluídos na Reserva Nacional de Caza dos Ancares, unha figura de protección que condiciona a xestión das poboacións de fauna e que, ao xuízo dos gandeiros, non está servindo para conter a expansión do xabalí. A decisión da organización agraria de facer bandeira deste conflito apunta a un desaxuste evidente: mentres a fauna silvestre crece, os que viven da terra en Noceda e Cereixo ven como os seus recursos se deterioran sen que as administracións ofrezan unha resposta á altura.
O aviso sanitario non é un detalle menor. O xabalí é unha especie coñecida polo seu papel na transmisión de enfermidades que poden afectar tanto á gandeiría como ao sector porcíno en conxunto, e nunha comarca onde a vaca e a paisaxe son a economía, calquera aviso deste tipo esixe atención inmediata. Que unha organización agraria use a palabra risco neste contexto indica o nivel de preocupación que hai na zona.
Unha reclamación que xa ten anos
A ninguén se lle escapa que o conflicto entre fauna silvestre e actividade agraria non é exclusivo de Cervantes, pero aquí ten unha dimensión concreta: prados destruidos, colleitas de ensilado comprometidas e explotacións que se ven obrigadas a comprar ou reorganizar a alimentación do gando. A organización agraria esixe solucións á Xunta, que é a administración competente na xestión da reserva de caza e das poboacións cinegéticas.
O certo é que as queixas repítense no tempo, o que suxire que as medidas adoptadas ata agora, se é que houbo, non funcionaron. Os gandeiros non piden eliminar a especie, senón atopar un equilibrio que permita convivir co xabalí sen sacrificar a base forraxeira das súas explotacións. Ese equilibrio, hoxe, non existe.
A pregunta que paira sobre Noceda e Cereixedo é sinxela de formular pero difícil de responder: cantas tempadas máis de prados arrasados serán necesarias para que a administración dea unha resposta? A montaña oriental lucense xa demostrou suficientemente que a súa gandería non pode esperar indefinidamente. Se a Xunta quere conservar a confianza dun sector clave en Os Ancares, a resposta non pode volver quedar nunha promesa de outono. O tempo para os gandeiros afectados está a esgotarse.
