Os gandeiros de Cervantes puxeron o berro no ceo. As mandas de xabaríns que pasean polas parroquias de Noceda e Cereixedo, dentro da Reserva Nacional de Caza de Os Ancares, están a causar danos recorrentes nos prados destinados á produción de forraxe, e os afectados decidiron que xa é hora de reclamar. Unións Agrarias recolleu ese malestar e esixe solucións á Xunta, á que advirte ademais dun risco sanitario.
Prados inutilizables e gastos extra
O problema non é novo, nin menor. Os produtores denuncian que a crecente presenza de xabaríns provoca importantes perdas nas parcelas dedicadas á ensilaxe de herba, o pilar da alimentación do gando nestas montañas lucenses. Cando unha manda entra nun terreo, levanta o solo cos seus fociños, destrúe a cuberta vexetal e en moitos casos deixa o prado inutilizable para a colleita. A cifra do perdido non aparece, pero o efecto é directo: os gandeiros teñen que asumir gastos adicionais para garantir que os seus animais coman o suficiente.
Non é un dano puntual nin unha mala fortuna dunha temporada. Unha das damnificadas resume a situación con crudeza: tiveron que meter as vacas na corte porque non tiñan forraxe. Iso, nunha explotación gandeira, equivale a un mal ano enteiro. Outro dos afectados, que se suma ás queixas desde Unións Agrarias, insiste en que se trata dun problema que arrastran desde hai anos e que xa reclamaran en máis dunha ocasión. Demasiado tempo para seguir esperando.
A reserva de caza, un marco que agrava o malestar
Convén lembrar o escenario. Os terreos afectados están incluídos na Reserva Nacional de Caza de Os Ancares, unha figura de protección que condiciona a xestión das poboacións de fauna e que, a xuízo dos gandeiros, non está a servir para conter a expansión do xabarín. A decisión da organización agraria de facer bandeira deste conflito apunta a un desaxuste evidente: mentres a fauna silvestre medra, quen viven da terra en Noceda e Cereixedo ven como os seus recursos se deterioran sen que as administracións ofrezan unha resposta á altura.
A advertencia sanitaria non é un detalle menor. O xabarín é unha especie coñecida polo seu papel na transmisión de enfermidades que poden afectar tanto á gandería como ao sector porcino en conxunto, e nunha comarca onde a vaca e a paisaxe son a economía, calquera aviso dese tipo esixe atención inmediata. Que unha organización agraria use a palabra risco neste contexto indica o nivel de preocupación que hai na zona.
Unha reclamación que xa ten anos
A ninguén se lle escapa que o conflito entre fauna silvestre e actividade agraria non é exclusivo de Cervantes, pero aquí ten unha dimensión concreta: prados destrozados, colleitas de ensilaxe comprometidas e explotacións que se ven obrigadas a mercar ou reorganizar a alimentación do gando. A organización agraria esixe solucións á Xunta, que é a administración competente na xestión da reserva de caza e das poboacións cinexéticas.
O certo é que as queixas repítense no tempo, o que suxire que as medidas adoptadas ata agora, se é que as houbo, non funcionaron. Os gandeiros non piden eliminar a especie, senón atopar un equilibrio que permita convivir co xabarín sen sacrificar a base forraxeira das súas explotacións. Ese equilibrio, hoxe, non existe.
A pregunta que flota sobre Noceda e Cereixedo é sinxela de formular e difícil de responder: ¿cantas temporadas máis de prados arrasados farán falta para que a administración responda? A montaña oriental lucense xa demostrou sobradamente que a súa gandería non pode esperar indefinidamente. Se a Xunta quere conservar a confianza dun sector clave en Os Ancares, a resposta non pode volver quedar nunha promesa de outono. O tempo, para os gandeiros afe
