Decenas de mariscadores retiraron este mércores da praia de Testal e da entrada de O Cuncheiro unhas 12 toneladas de marisco morto, sobre todo ameixa e berberecho, como consecuencia dos temporais do inverno. Os traballos, nos que participaron entre 50 e 60 persoas, súmanse a unha recollida anterior do 4 de marzo na que xa se depositaran outras 17 toneladas, deixando un total de casi 30 toneladas extraídas en dúas actuacións en apenas dúas semanas.
Traballos de limpeza e escenas na beira
A estampa na praia de Testal levaba tempo que non se vía de forma tan dramática: montes de cuncha e bivalvos mortos estendidos ao longo da beira. Os mariscadores da ría de Noia, organizados en agrupacións de marisqueo a pé, peinaron a zona a pé, especialmente a entrada de O Cuncheiro, onde acumulacións de cuncha impiden de facto a extracción manual e obrigan a plantexar o emprego de maquinaria para as zonas de fondo.
Segundo Quico Pérez, presidente da agrupación local, entre 50 e 60 persoas participaron nas labores de limpeza deste mércores, se ben a flota humana que depende destes bancos é moito maior: arredor de 400 mariscadores a pé esperan o visto bo da Administración para formalizar o peche por forza maior e dar por terminada a campaña temperá. «Queda moita cuncha tanto na beira, na zona de pleamar como na entrada, pero aí igual podemos meter a maquinaria», explicou Pérez, que adiantou que observarán as mareas vivas dentro de 15 días para decidir se hai que volver a actuar.
«Non son moi optimista», recoñeceu Pérez, que xa anunciou a intención de regresar «en outubro se se pode».
A magnitude do vertido de cunchas —e a propia mortaldade do bivalvo— obrigou a coordinación entre mariscadores, voluntarios e autoridades locais para retirar o material do litoral e xestionalo sen que se converta nun foco de contaminación. Nas operacións priorizouse a seguridade sanitaria e a retirada dos exemplares en descomposición, mentres se analizan as causas exactas do episodio.
Causas probables e antecedentes en Galicia
A mortaldade masiva chega tras os temporais e as choivas persistentes de xaneiro e febreiro, que, segundo os mariscadores, alteraron as condicións de salinidade e oxixenación na ría. Nas mostras realizadas despois dos episodios meteorolóxicos, os profesionais detectaron porcentaxes alarmantes de mortalidade: aproximadamente o 90% do berberecho, o 60% da ameixa xapónica e ata o 95% da babosa, especies que sustentan a actividade tradicional en Noia e o seu contorno.
Non é a primeira vez que a costa galega sofre episodios que afectan gravemente á extracción de bivalvos. A combinación de augas doces procedentes do desaugue fluvial tras episodios de precipitación intensa, variacións bruscas de temperatura e, nalgúns casos, proliferacións biolóxicas ou problemas de osíxeno no fondo, adoitan ser factores implicados. Á falta de resultados oficiais dos análises biolóxicos e químicos —que deberán determinar se houbo patóxenos, hipoxia ou contaminación puntual—, os mariscadores miran con preocupación a tendencia: temporais máis intensos e frecuentes deixan menos marxe para a recuperación natural dos bancos.
Na memoria local permanecen outras campañas truncadas por fenómenos climáticos; en Noia, onde o marisqueo a pé forma parte da paisaxe económica e social desde xeracións, estas perdas supoñen un revés particularmente sensible. O litoral da comarca concentra pequenas explotacións familiares que habitualmente abren entre marzo e outono, e calquera retraso ou cese de actividade repercute de inmediato na economía local.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.