Os especialistas no sono alertan sobre a eficacia limitada dos suplementos máis populares para conciliar o sono, como a melatonina, o magnesio e a valeriana, nun contexto de crecente percepción de falta de descanso en España, segundo declaracións recabadas este marzo de 2026. A alerta encabeza Carmen Bellido, coordinadora do Servicio de Prevención de Riesgos Laborales no Hospital General de Castellón e da Alianza por el Sueño, que vincula o auxe destes produtos ao aumento dos trastornos do descanso. O problema gañou visibilidade polo aumento dos hábitos laborais e sociais que merman a hixiene do sono e pola elevada proporción da poboación que se sente non recuperada ao espertar.
Aínda que unha de cada dúas persoas refire madrugar coa sensación de non ter descansado, o insomnio crónico afecta a unha proporción máis acoutada da poboación: entre o 6% e o 14%, segundo os criterios que esixen a persistencia de síntomas polo menos tres noites por semana durante tres meses ou máis. Esa distinción é relevante porque non toda dificultade puntual para durmir configura un trastorno clínico; con todo, cando o problema se cronifica ten impacto na saúde e na capacidade para o traballo e nas relacións persoais.
Para explicar por que se dorme menos e peor, Bellido sinala factores que xa forman parte do panorama cotián: a exposición a luz artificial que altera os ritmos circadianos, o consumo intensivo de pantallas e a chamada sociedade 24/7 que reduce o tempo dedicado ao sono. Tamén apunta ao teletraballo como elemento que borra límites horarios e prolonga a xornada. En conxunto, a poboación dorme aproximadamente unha hora e media menos que décadas atrás, un dato que os especialistas relacionan co incremento de síntomas de insomnio.
O momento de consultar a un especialista chega cando as dificultades para durmir comezan a afectar a vida diaria, subliñan os profesionais. Non basta obsesionarse co número de horas, porque as necesidades varían coa idade e entre individuos; o decisivo é como rende e se sente a persoa ao día seguinte. Un adulto pode funcionar con menos horas se o seu descanso é reparador; pola contra, quen se sente irritable, somnolento ou incapaz de manter a atención debe procurar avaliación.
A calidade do sono é outro eixo que merece atención: non sempre o tempo na cama equivale a sono reparador. As apneas obstructivas, por exemplo, poden deixar a alguén oito horas no colchón sen acadar as fases profundas necesarias para a recuperación fisiolóxica. Entre os signos que deben acender as alarmas están espertarse con dor de cabeza ou sequedade bucal, e experimentar somnolencia diurna que aumenta o risco de accidentes, un perigo que algúns estudos cuantificaron como ata seis veces maior en pacientes con apneia non tratada.
Perante ese panorama, os suplementos de venda habitual e a chamada fitoterapia son recursos aos que recorren moitas persoas, pero o seu aval científico é desigual. Bellido afirma que «moitos destes produtos non contan cunha evidencia científica sólida que avale a súa eficacia real no tratamento do insomnio», polo que o seu uso xeneralizado non substitúe unha valoración clínica nin as medidas dirixidas ás causas subxacentes do problema. A melatonina, o magnesio e a valeriana aparecen como opcións de fácil acceso, pero os expertos reclaman prudencia e seguimento profesional.
Alén dos complementos, a estratexia para mellorar o sono adoita centrarse en medidas de hixiene do sono e en identificar factores desencadeantes: regular horarios, limitar pantallas antes de deitarse, controlar a exposición a luz intensa polas noites e atender problemas médicos ou psicolóxicos concomitantes. Para casos persistentes, os especialistas recomendan unha avaliación que permita distinguir entre insomnio transitorio, crónico e trastornos respiratorios ou outros desórdenes que requiren tratamentos específicos.
A alta prevalencia de síntomas entre a poboación nova —con preto do 83,5% que recoñece algún síntoma nocturno en estudos recentes— obriga a combinar prevención, educación sobre hábitos e criterio clínico. A voz dos profesionais reunidos en iniciativas como a Alianza por el Sueño insiste en que non hai solucións universais: cada caso precisa un enfoque individualizado e, antes de tomar suplementos por conta propia, convén consultar cun médico para avaliar riscos, interaccións e a verdadeira causa do trastorno do sono.
