A concelleira non adscrita Mila Castro reclamou este sábado en Santiago que toda a Corporación municipal se sume a unha declaración institucional para pedir a retirada inmediata dos residuos acumulados na canteira de Miramontes, na parroquia de Grixoa. A petición chega tras a recente sentenza da Audiencia Provincial —ditada o 18 de marzo de 2026— que confirma a existencia dun delito contra o medio ambiente polo incumprimento das condicións autorizadas pola empresa responsable.
Un chamamento tras unha sentenza que pecha unha etapa xudicial
Castro non se limitou a subliñar a condena penal; pediu converter ese pronunciamento xudicial nun impulso político e técnico que poña fin a unha situación de anos. «Como concelleira de Medio Ambiente no pasado mandato, son moi consciente do enorme esforzo que realizaron estes veciños e veciñas», lembrou a edil, en clara alusión ás mobilizacións e denuncias veciñais que marcaron a controversia arredor de Miramontes.
A decisión da Audiencia Provincial, que avala a existencia dun delito ambiental por vulneración das condicións de xestión de residuos, reforza a esixencia de responsabilidade administrativa. Segundo Castro, a consecuencia lóxica debe ser a retirada dos materiais depositados e a recuperación ambiental da explotación. «Esta sentenza debe servir para actuar con urxencia. Esiximos á Xunta de Galicia que proceda á retirada inmediata dos residuos e á recuperación ambiental da canteira», declarou, reclamando intervención autonómica ante a escala da actuación necesaria.
Porén, a concelleira sinalou tamén a dimensión política do proceso. Criticou a falta de consenso previo na presentación dunha moción por parte do goberno local, á que se referiu cun seco «certo tacticismo político». Aínda así, reiterou a súa disposición a apoiala: «Non se trata de política partidista: trátase de responsabilizarse do noso territorio».
Un conflito con raíces locais e demandas veciñais persistentes
A canteira de Miramontes non é un problema novo para os composteláns. Durante anos, as voces dos veciños de Grixoa e de colectivos ecoloxistas denunciaron verteduras irregulares, a degradación paisaxística e o risco para acuíferos e solos. Esas reclamacións culminaron en actuacións administrativas e en investigación xudicial, cuxa culminación temporal foi a sentenza provincial que agora serve de base para as esixencias políticas.
En Galicia, como noutras comunidades, a xestión de residuos e a restauración de canteiras é unha competencia compartida: os concellos exercen control urbanístico e de inspección local, pero corresponde á Xunta de Galicia impulsar medidas de tratamento, retirada e financiamento cando a complexidade técnica ou a magnitude da contaminación supera as capacidades municipais. Castro situou precisamente na autoridade autonómica a responsabilidade última para executar a retirada: un argumento que atopa eco na práctica administrativa e en precedentes doutras actuacións semellantes.
É relevante tamén a experiencia municipal: a propia Castro lembra o seu paso pola Concellería de Medio Ambiente no mandato anterior, o que lle permite falar con coñecemento de causa sobre custos técnicos, prazos de recuperación e a necesidade de plans de restauración que garantan non só a retirada de materiais, senón a rexeneración ecolóxica do espazo e a compensación polos danos.
Repercusións políticas e pasos a seguir
A petición dunha declaración institucional busca dous obxectivos complementarios. Por unha banda, despolitizar o problema, forzando aos grupos a poñerse de acordo nunha esixencia pública e unánime. Por outra, activar mecanismos administrativos e presupuesta
