O debate sobre o estado da nacionalidade canaria celebrado este martes no Parlamento rexional converteuse nun cruce agudo de reproches entre o portavoz de Vox, Nicasio Galván, e o presidente do Goberno canario, Fernando Clavijo. Galván sinalou á administración autonómica como responsable dunha situación económica estancada e citou problemas como a pobreza infantil, varias emerxencias e o bloqueo de fondos europeos para xustificar a súa batería de propostas. A sesión, celebrada en Las Palmas de Gran Canaria o 11 de marzo de 2026, xirou en torno a discrepancias sobre impostos, enerxía e a memoria histórica. O enfrontamento subliñou ademais a crecente polarización sobre políticas de xénero, clima e identidade no arquipélago.
O portavoz de Vox acusou o Executivo de ofrecer unha visión irrealista da comunidade e sostivo que indicadores clave como a solvencia, o desemprego xuvenil ou a converxencia do PIB per cápita empeoran respecto da media nacional. Na súa intervención aludiu a que «case a metade dos menores» están en risco de pobreza e enumerou ata seis emerxencias declaradas, entre elas a habitacional, a enerxética, a hídrica e a migratoria. Galván defendeu que esas situacións requiren medidas económicas contundentes e unha redución xeneralizada de impostos para activar a economía local.
Na súa intervención tamén criticou a xestión de fondos comunitarios e asegurou que hai recursos sen executar, entre eles 150 millones de fondos europeos que, ao seu xuízo, non se aplicaron correctamente. Sinalou ademais o AIEM —o imposto sobre as importacións— como un gravame que encarece a cesta da compra e non cumpriu a función de incentivar a industria local. Estas referencias foron empregadas para sustentar a súa proposta dunha política fiscal máis agresiva en favor do sector productivo canario.
A proposta máis controvertida de Galván chegou no capítulo enerxético, cando abogou pola instalación de pequenos reactores nucleares modulares en Canarias como alternativa ao actual mix enerxético. O portavoz cualificou as políticas de transición ecolóxica como «chiringuitos climáticos» e minimizou as proxeccións sobre o impacto do cambio climático na illa, tildando de catastrofistas algúns plans contra o quecemento. Estas afirmacións provocaron a réplica inmediata do presidente canario, que reaccionou con contundencia: «Non quero enerxía nuclear nas miñas illas».
Ademais da cuestión enerxética, Galván reclamou que a educación reduza a presenza do que definiu como «policías de xénero» e pediu menos énfase na memoria histórica nas aulas, insistindo en incorporar máis contidos sobre a historia de España. O portavoz argumentou que as leis vinculadas ao xénero, ao clima e á memoria histórica só sirven para dividir a sociedade e supoñen, ao seu xuízo, un despilfarro de recursos públicos. As súas palabras acenderon o debate sobre onde debe poñerse o acento curricular nas escolas canarias.
O choque entre ambas posturas evidenciou tamén diferenzas sobre a identidade política das illas: Galván pediu ao presidente que deixase de falar de «país canario», reiterando que Canarias forma parte de España e rexeitando calquera retórica que, segundo el, alimente identidades separadas. A discusión sobre migración, que o portavoz incluiu entre as emerxencias, engadiu á sesión un ton de alarma sobre a capacidade de resposta do Executivo ante fluxos irregulares e a presión sobre servizos básicos.
O presidente Clavijo, pola súa parte, defendeu a xestión do Goberno rexional e rexeitou propostas que implicasen cambios bruscos en materia enerxética ou fiscal, ademais de descartar a implantación de enerxía nuclear no arquipélago por razóns de seguridade e percepción pública. A súa réplica buscou reivindicar o balance da súa xestión e frear a narrativa de alarma planteada pola oposición, apelando a medidas máis consensuadas e á cooperación co Estado e coa Unión Europea para abordar os problemas estruturais.
A sesión serviu para constatar a polarización do Parlamento canario en torno a prioridades divergentes: redución de impostos e dúbidas sobre as políticas verdes fronte á aposta por unha transición enerxética sostible e a defensa de programas sociais por parte do Executivo. Ao termo do pleno quedaron en evidencia as liñas de fractura que marcarán os próximos debates sobre economía, medio ambiente e educación nas illas, cun discurso de Vox centrado na crítica ao «fanatismo climático» e á reinterpretación da memoria histórica e cun Goberno que trata de conter a tensión apelando á xestión institucional.
