Paco Rivas: «O neno que levamos dentro segue vivo en min»
Paco Rivas, filólogo e profesor nacido en Cervo en 1955, acaba de publicar Bóreas, a súa primeira novela, na que volta á infancia como eixo temático e de memoria. O autor presentou a obra na comarca da Mariña e defende que o libro nace da necesidade de recuperar a imaxinación e os soños que, segundo el, a educación e a sociedade intentaron domesticar. A novela utiliza a metáfora do vento do norte, Bóreas da mitoloxía grega, para trazar ese regreso íntimo e converter o paisaje costeiro nun escenario dunha procura persoal. Na súa proposta, a mirada sobre o pasado serve para comprender e disputar o presente.
Rivas describe Bóreas como unha obra intimista e metafórica que remite a Ítaca, un lugar de chegada que en realidade é un retorno á infancia. O mar da Mariña, as beiras e os nomes cambiados configuran un entorno familiar onde o narrador reconstrúe episodios que forman a identidade. O autor admite que hai elementos autobiográficos, aínda que advirte que a novela xoga con dobres sentidos e transformacións: non todo o que aparece é exactamente o que foi, e o lector atopará ecos da realidade baixo máscaras literarias.
Para o escritor, a decisión de mirar atrás non é un exercicio nostálxico gratuíto senón unha resposta ás inquietudes do presente. «Non se pode entender o agora sen pasar por como te formaches ou deformaches», sostén, en alusión ás presións familiares e escolares que modelan comportamentos. Rivas insiste en que moitas das regras coas que crecemos —ordes, castigos ou bromas alénas que nos avergozaban— seguen proxectando o seu efecto na vida adulta, e por iso rescatar a infancia ten tamén un propósito crítico.
A novela, segundo o autor, reivindica o valor dos soños e da imaxinación fronte a un sistema que tende a homoxeneizar. Rivas sinala que a infancia non foi necesariamente a «mellor etapa», pero sí o tempo no que se forxaban as fantasías que logo intentaron suprimir. Esa pulsión por recuperar a capacidade de soñar impulsa a súa escritura: escribir é, na súa opinión, unha forma de manter vivo ao neno interior e de oponerse ás imposicións que anulán a orixinalidade.
En varios pasaxes da conversación, Rivas plantea propostas sorprendentes sobre a educación: defende que os nenos deberían xogar, explorar e permanecer máis tempo nesa liberdade creativa antes de someterse á estrutura escolar ríxida. Non é unha teoría académica ao uso, senón unha reflexión nacida da experiencia e da observación, que atravessa o conxunto da novela e que pretende abrir debate sobre como se forman as novas xeracións no entorno rural e urbano.
Quen se achegue a Bóreas atopará, ademais de recordos e reflexións, unha invitación a «soñar esperto»: a novela propón que a verdadeira tarefa é intentar cumprir eses soños e recoñecerse fronte a un mesmo. Rivas plantea que a madurez non pasa por renunciar á imaxinación senón por mantela activa, asumida como unha responsabilidade persoal e colectiva. Ese ton confesional, salpicado de imaxes mariñas e voces de infancia, marca o ritmo narrativo do libro.
O autor, coñecido nos circuitos literarios galegos e profesor de filoloxía, presentou a obra na recente feira do libro de Foz, onde compartiu mesa con outros escritores e firmou exemplares fronte a lectores locais. A aparición de Bóreas suma unha nova voz á literatura vinculada á comarca e reforza a tradición de recuperacións memorísticas que conflúen na literatura galega escrita en español. Rivas compón con esta novela un retrato íntimo que dialoga con preocupacións colectivas e coa xeografía afectiva da súa terra.
Con unha lingua que mestura a precisión filolóxica e a ternura narrativa, Paco Rivas entrega en Bóreas unha obra que aspira a conmover e a provocar preguntas sobre a educación, a memoria e a imaxinación. A novela ofrécese como un mapa de retornos e como unha chamada a preservar a capacidade de asombro en tempos de urxencia. Os exemplares xa están dispoñibles en librarías locais e a obra promete xerar conversación entre aqueles que buscan na literatura unha forma de entender mellor a súa propia historia.
Pódese interesar:
