Escaseza de polbo en A Mariña: pescadores culpan ás correntes
Os mariñeiros de A Mariña alertan dunha notable redución nas capturas de polbo na costa lucense no que vai de ano e achacan a escaseza a cambios ambientais, correntes e ao aumento da temperatura da auga. O aviso chega coa temporada a punto de abrirse e ante a próxima veda de maio e xuño, e supón unha preocupación para lonxas como a de Burela, onde se viu reducido o volume da subasta e sobe a cotización do produto. Os pescadores entenden que non se trata dun maior esforzo extractivo, senón de desprazamentos do cefalópodo cara a augas máis frías do norte de Europa.
Na lonxa de Burela, o patrón maior de Foz, Juan José Lestegás, descargou exemplares e explicou a pé de muelle que levan anos notando unha merma persistente. Lestegás, que pertence a unha saga de mariñeiros e faena desde hai décadas, insistiu en que estes cambios obedecen a dinámicas do propio mar: variacións nas correntes, fluctuacións térmicas e ciclos biolóxicos que alteran a distribución do polbo. Na subasta prevista para a tarde, a oferta era claramente inferior á dos anos anteriores, o que tensionou os prezos.
Os testemuños recollidos entre os pescadores apuntan a que o polbo está aparecendo con máis frecuencia en zonas do Canal da Mancha e as costas de Inglaterra e Francia, onde incluso a flota local prioriza agora a lagosta e outros mariscos. Segundo Lestegás, houbo xornadas nas que un arrastrador de Burela recolleu nas súas redes cerca de 2.000 kilos de polbo en lanzamentos localizados nesas latitudes, un indicio de que o recurso se desprazou máis aló das augas tradicionais galegas. Os maiores cren ademais na existencia de ciclos de longa duración que determinan a presenza do cefalópodo nun ou outro caladero.
Unha hipótese recurrente entre os expertos do sector é que as larvas do polbo poden ser transportadas por correntes cara a augas máis frías, o que explicaría a súa presenza no norte de Europa. Na costa da A Mariña, a pesca volveu errática: o que un día rende, ao seguinte pode non dar resultado, e o comportamento do polbo, que con mal tempo refúxase en grietas e permanece inmóbil durante días, complica as predicións de captura. Os mariñeiros subliñan que estas pautas dificultan planificar xornadas e estimar rendibilidades.
A menor intensidade de capturas cambiou a dinámica de traballo dos naseiros, que reduciron saídas ou se reorientan cara a outras pescas cando hai posibilidade. En condicións favorables, unha xornada pode reportar entre 30 e 50 kilos de polbo; agora, cando se consegue unha captura, o prezo é alto e compensa en parte o menor volume. Lestegás admite que a escaseza está alterando decisións: «Se houbera polbo iríamos polo bonito», di, en alusión á necesidade de escoller a actividade máis rendible segundo a dispoñibilidade do recurso.
En termos regulatorios, a campaña enfronta este ano unha veda en maio e xuño, unha paralización da captura que en 2025 se xestionou cun paro biolóxico de tres meses acompañado de axudas; en 2026 a restrición será sen subvencións. Os armadores recordan que en Asturias a prohibición se estende seis meses e, a pesar diso, a abundancia é menor que en algunhas zonas da Mariña, o que revela distintas realidades nas costas do Cantábrico e do Atlántico galego.
A evolución noutras áreas de Galicia é dispar: nas Rías Baixas rexistráronse boas campañas tras o paro biolóxico do ano pasado, especialmente nos caladeros de Ribeira e Cambados, mentres que na Costa da Morte e Fisterra o desempeño foi máis pobre. No caso de Lestegás, a familia xestiona dúas embarcacións, a Alondra e a María San José, capitaneadas polo seu fillo e por el mesmo, que alternan zonas segundo a presenza do recurso e as condicións do mar.
A escaseza xa repercute nos mercados: a menor oferta eleva a cotización do polbo na lonxa e na cadea comercial, e no que vai de ano comercializaronse 14.957,20 kilos na demarcación señalada, unha cifra que confirma a caída respecto a exercicios anteriores. Os profesionais do sector manteñen a esperanza na recuperación estacional e nos ciclos biolóxicos, pero advirten que a combinación de cambios ambientais e movementos de poboación do cefalópodo esixe seguimento científico e medidas de xestión adaptadas para evitar impactos económicos prolongados nas comunidades costeiras.
Pódelle interesar:
