Desde hai catro días repostar con diésel custa máis que facelo con gasolina en España, unha inversión inesperada que coincide coa escalada de tensións en Oriente Medio tras o ataque conxunto de Estados Unidos e Israel contra Irán o 28 de febreiro. A subida das cotizacións internacionais do gasóleo, alimentada por problemas no subministro e decisións comerciais de actores clave, superou a vantaxe fiscal que ata agora beneficiaba este carburante. O fenómeno deixouse notar nos surtidores e ameaza con trasladar presión inflacionista a sectores dependentes do gasóleo. As autoridades e a industria vixían a evolución para calibrar se se trata dun episodio puntual ou dunha tendencia sostida.

Segundo os datos diarios do Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico, a gasolina subiu un 11,2% desde o 28 de febreiro e sitúase de media en 1,647 euros por litro, mentres que o gasóleo incrementouse un 22,4% e alcanza os 1,759 euros por litro. Esa diferenza de aproximadamente 11 céntimos por litro tradúcese en pagar uns 5,5 euros adicionais ao encher un depósito de 50 litros, segundo o cálculo habitual que fan condutores e asociacións de consumidores.

O prezo que pagan os condutores non depende só do cru, senón das cotizacións dos produtos xa refinados, e nas últimas semanas o gasóleo encareceu con máis forza que a gasolina. O barril de crudo superou os 90 dólares esta semana, practicamente un 50% por encima do nivel do 28 de febreiro, pero a ruptura entre crudo e gasolina/diésel explica por que os surtidores amosan movementos distintos para cada carburante.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Fontes do sector sinalan tres factores determinantes. Primeiro, unha maior demanda mundial de gasóleo para usos industriais e calefacción, que sostén o seu prezo. Segundo, problemas loxísticos no Estreito de Ormuz: o encarecemento das primas de seguro e a renuencia dalgúns buques a transitar por esa ruta limitaron a oferta de produtos derivados. E terceiro, a decisión de China de restrinxir exportacións de produtos refinados recurtou subministracións en mercados internacionais.

En opinión de Inés Cardenal, da Asociación de la Industria del Combustible de España (AICE), a combinación deses factores provocou que a vantaxe fiscal que historicamente amortecía a maior cotización do gasóleo deixe de ser suficiente. En España existe unha diferenza no imposto especial sobre hidrocarburos que acostumaba a compensar a maior cotización internacional do gasóleo, pero agora esa fenda fiscal non alcanza para manter o prezo do diésel por baixo do da gasolina.

O encarecemento do gasóleo ten efectos directos en familias e empresas. O transporte de mercadorías, a agricultura e a industria, sectores intensivos no consumo de gasóleo, poderían ver aumentar os seus custos operativos, un impacto que con frecuencia se traslada aos prezos ao consumidor. Para un pequeno transportista ou un agricultor, unha variación sostida no prezo do gasóleo implica axustes en márxes e tarifas.

A industria do refino en España, que agrupa compañías con capacidade de produción como Moeve (antiga Cepsa), Repsol, BP España e Galp, tamén enfronta a mesma tensión entre oferta e demanda internacional. A capacidade nacional de refino amortigua en parte os choques externos, pero non é inmune a restricións en rutas marítimas nin a cambios na política exportadora de países con grande capacidade de procesamento.

Este cruzamento de prezos non é inédito: xa se observou algo similar durante a guerra en Ucraína, cando as disrupcións nas rutas e a reconfiguración do comercio de hidrocarburos alteraron as referencias. Os analistas advirten que a duración do actual sorpasso dependerá da evolución do conflito en Oriente Medio, da normalización dos seguros marítimos no Golfo e de se China revisa as súas restricións ás exportacións refinadas.

Nas próximas semanas os consumidores seguirán pendentes da evolución das cotizacións e das decisións políticas que poidan moderar o encarecemento, como axustes fiscais ou medidas de contención do prezo. Mentres tanto, o novo panorama de prezos obriga a familias e empresas a recalcular orzamentos e ás autoridades a manter a atención sobre un mercado que está a demostrar unha sensibilidade elevada aos conflitos xeopolíticos e ás decisións comerciais globais.