Milleiros de aves mariñas apareceron mortas nas praias e acantilados do Atlántico europeo nas últimas semanas, sobre todo en Francia, España e Portugal, no que os expertos consideran o maior episodio de mortalidade masiva da última década. A maioría das vítimas son especies mergulladoras como o frailecillo, o arao, o charrán e a alca, incapaces de alimentarse pola axitación anómala do mar. As causas apuntadas por científicos e redes de varamentos son as sucesivas borrascas e a alteración do subministro de presas, factores que están ligados ao quecemento global. O fenómeno detectouse con especial intensidade nas costas atlánticas, desde Bretaña ata Galicia e a cornisa cantábrica.

As cifras rexistradas por redes de seguimento son alarmantes: Francia notificou máis de 32.000 aves mariñas mortas no seu litoral atlántico, mentres que España informou arredor de 5.000 exemplares, concentrados en Galicia e a cornisa cantábrica, e Portugal suma preto de 1.200. Os datos compilados a escala europea superaban as 38.000 aves hai poucos días e, segundo as organizacións que recollen varamentos, xa terían rebasado as 40.000. A información sobre o volume e a localización dos achados foi facilitada pola Cornwall Wildlife Marine Strandings Network ao xornal The Guardian, que viña facendo o seguimento do fenómeno.

Entre as especies máis afectadas figura o frailecillo, que aparece en gran número varado e morto nas areeiras; tamén se contabilizaron centos de araos, charráns e alcas. No Reino Unido, por exemplo, documentáronse máis de 300 frailecillos arrastrados polas ondas só en febreiro, cando o habitual sería atopar entre 40 e 100 cadáveres ao longo de todo un ano. A elevada e concentrada mortalidade destas semanas provocou a alarma dos biólogos mariños e das organizacións conservacionistas.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

As explicacións científicas apuntan a unha combinación de fenómenos meteorolóxicos e problemas ecolóxicos. As aves mergulladoras dependen de augas relativamente calmas e claras para localizar e capturar as súas presas; as borrascas persistentes turbáron a columna de auga e reduciron a visibilidade, o que impide a caza. Ademais, o desprazamento de bancos de peixe por cambios na temperatura e nas correntes fai que os recursos alimentarios sexan máis difíciles de atopar nas áreas habituais de alimentación.

Os especialistas advirten de que o cambio climático actúa como multiplicador do risco: o aumento da frecuencia e intensidade de episodios de mal tempo e a alteración a longo prazo das cadeas tróficas mariñas dificultan a recuperación das poboacións afectadas. Para moitos científicos, o acontecido este inverno constitúe o peor episodio de mortalidade na última década e plantexa dúbidas sobre a capacidade de recuperación de especies que xa están sometidas a outras presións como a pesca, a contaminación e a perda de hábitat.

En Galicia, onde se localizaron centos de cadáveres, as praias e algúns treitos de costa foron rexistrados por voluntarios e técnicos para recoller datos e retirar restos, un traballo que se repite ao longo da fachada cantábrica. Fotógrafos e grupos locais documentaron frailecillos mortos nas nosas rías e areeiras, como a imaxe tomada por Paulo Lago para SEO que ilustra a escala do problema na comunidade. As entidades ambientais insisten na necesidade de canalizar os esforzos cara ao reconto sistemático e á análise das causas.

As cifras de varamentos adoitan subestimar a mortalidade real porque moitas aves morren mar adiante, son devoradas por carroñeiros ou quedan afundidas, polo que o número de exemplares afectados podería ser significativamente maior. Redes de varamentos, universidades e ONG pedíron protocolos armonizados de vixilancia e necropsias para determinar con maior precisión a causa da morte, que en moitos casos podería combinar inanición, hipotermia e debilidade tras intentos prolongados de alimentarse en condicións adversas.

O episodio tamén abre un debate sobre as medidas de conservación e a xestión mariña nun escenario de clima cambiante. Biólogos e xestores subliñan que, ademais da mitigación global das emisións, fan falta estratexias locais que reduzan outras ameazas sobre as aves mariñas e axuden a preservar áreas de alimentación clave. Mentres tanto, as autoridades e as organizacións piden á cidadanía que colabore notificando varamentos e evitando a manipulación directa das aves mortas ou feridas ata que acudan equipos especializados.