A plataforma Queremos Galego ratificou este domingo na Praza da Quintana de Santiago o «Protocolo Lingua Vital», un documento con cerca de 300 propostas destinadas a recuperar o uso do galego na educación, a administración, os medios e a economía. A asamblea, celebrada o 15 de marzo de 2026, reuniu a centos de persoas e oficializa un traballo colectivo elaborado por 57 entidades e respaldado por case 400 organizacións. O obxectivo declarado é revertir aquilo que os seus promotores cualifican de «emerxencia lingüística» detectada nos últimos anos.
O protocolo toma como punto de partida os obxectivos do Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega, aprobado por unanimidade no Parlamento en 2004, e denuncia que moitas das accións previstas entón nunca chegaron a aplicarse. Os promotores sosteñen que a situación da lingua se deteriorou e piden medidas urxentes e coordinadas para recuperar espazos de uso. A iniciativa preséntase como unha alternativa á xestión pública, á que acusan de inacción ou retroceso.
Na asamblea, ademais da ratificación colectiva do documento, fíxose público o amplo respaldo institucional e social que recibiu o texto tras máis dun ano de traballo. As propostas abranguen medidas normativas, campañas educativas, incentivos económicos e accións nos medios de comunicación para favorecer o uso do galego. Os impulsores insisten en que a recuperación require tanto políticas públicas como a mobilización do tecido asociativo e empresarial.
O protocolo e as áreas de actuación
O documento recolle case 300 medidas dirixidas a recuperar a presenza do galego en diferentes ámbitos. Entre os sectores sinalados figuran o sistema educativo —con iniciativas para aumentar a inmersión e a oferta en galego—, a administración pública, os medios de comunicación e o mundo empresarial. Os autores subliñan a necesidade de medidas concretas e avaliables, que permitan monitorizar o progreso e corrixir desviacións.
A elaboración participativa do protocolo implicou mesas de traballo nas que participaron sindicatos, entidades culturais, asociacións veciñais e plataformas educativas. Os seus impulsores defenden que o plan combina actuacións a curto prazo con reformas estruturais destinadas a garantir a continuidade da lingua. Sinalan así mesmo a urxencia de dotar as propostas de orzamento e de mecanismos de seguimento independentes.
«Este é o traballo que poñemos á súa disposición. Copiade, plaxiade. Este é o traballo que tiñan que facer vostedes, e que fixemos nós»,
Así o declarou Celia Armas, coordinadora de Queremos Galego, ao presentar o texto, reivindicando a autoría colectiva do documento e dirixíndose directamente ao Goberno galego. Armas insistiu en que o protocolo está concebido para ser aplicado canto antes e que a súa posta en marcha non debe demorarse por motivos partidistas.
Críticas á Xunta e contexto estatístico
Antes do inicio da asamblea, Marcos Maceiras, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, acusou á Xunta de non ter actuado desde que o Instituto Galego de Estatística deu conta do deterioro da lingua hai ano e medio. Maceiras afirmou que, lonxe de impulsar medidas de protección, o Goberno autonómico tomou decisións que, ao seu xuízo, contribuíron a relegar o galego en ámbitos formais.
«A Xunta non só non fixo nada para reverter a situación da lingua galega, senón que o que fixo foi todo para reverter a oficialidade da lingua»,
O dirixente citou, entre outras actuacións, o voto en contra no Parlamento de iniciativas relacionadas co uso do galego en notarías, xulgados e xestorías, campañas institucionais en castelán en centros educativos e a negativa a que Galicia tivese voz propia na UNESCO. Estas decisións, segundo os impulsores do protocolo, forman parte dunha tendencia que precisa ser corrixida mediante políticas activas.
Os promotores do protocolo pretenden agora levar o documento a institucións públicas e entidades privadas para que o adopten ou o incorporen aos seus plans de actuación. Reclaman diálogo coa Xunta e cos grupos parlamentarios para que as súas medidas se traduzan en normativas e en recursos orzamentarios. Tamén anuncian un calendario de iniciativas públicas para visibilizar propostas concretas nas próximas semanas.
A presentación na Quintana reflicte, en todo caso, unha mobilización sostida do movemento pola normalización lingüística en Galicia, que busca combinar presión social e propostas técnicas. O éxito da iniciativa dependerá en gran medida da receptividade das institucións e da capacidade de converter as recomendacións en políticas efectivas. Mentres tanto, a plataforma apela á colaboración de centros educativos, empresas e medios para recuperar espazos de uso do galego na vida cotiá.
