Con motivo do 50º aniversario da morte de Xesús Ferro Couselo, a revista «Raigame» dedica un número extraordinario a repasar a súa traxectoria e a súa pegada en Ourense. Publicada polo Centro de Cultura Popular Xaquín Lorenzo e a Deputación Provincial, a entrega recolle testemuños e estudos que procuran explicar por que o seu traballo como arquiveiro, director de museo e divulgador segue vixente. O volume, aparecido esta primavera de 2026, reúne achegas dunha decena longa de especialistas e pretende poñer en valor o seu papel na conservación do patrimonio documental municipal. A publicación preséntase como un chamamento para recuperar a memoria institucional e cultural da cidade.
O número 53 de «Raigame» foi coordinado por Pablo Sánchez Ferro, neto do homenaxeado e actual director do Arquivo Histórico Provincial, quen asina a edición e reuniu a once intelectuais galegos para contribuír con estudos e reflexións sobre o seu avó. Os textos abranguen desde ensaios biográficos ata análises sobre a xestión de fondos documentais e a creación de publicacións locais. A iniciativa combina rigor académico e sensibilidade local para situar a figura de Ferro Couselo no mapa dos grandes responsables da institucionalización da memoria ourensá. A selección de colaboradores pretende ofrecer un balance crítico e afectuoso ao mesmo tempo.
Ferro Couselo desenvolveu unha semblanza profesional múltiple: foi docente, investigador, historiador da arte e, sobre todo, arquiveiro e director do Museo Arqueolóxico e do Arquivo Histórico de Ourense. A súa labor administrativa e científica foi decisiva para que o arquivo provincial alcanzase recoñecemento nacional; entre os seus logros figura a xestión que permitiu que o Estado adquirise o edificio do antigo Palacio Episcopal para destinalo a sede arquivística. Esa consolidación de espazos físicos e de criterios de conservación situou Ourense entre as provincias con fondos mellor organizados, o que facilitou a consulta e o estudo de fontes históricas locais.
Ademais da súa tarefa institucional, Ferro Couselo fomentou a publicación e a difusión do patrimonio documental: impulsou a creación do Boletín de la Comisión de Monumentos e do Boletín Auriense, dúas cabeceiras que se converteron en referencias imprescindibles para documentar a vida e a historia da cidade. Ao longo da súa carreira publicou libros, separatas e numerosos artigos que sistematizaron datos, inventarios e achados arqueolóxicos e artísticos. Esa actividade editorial contribuíu a fixar criterios e a crear un corpus de materiais básicos para a investigación rexional nas décadas seguintes.
Nunha entrevista realizada en 1948 polo xornalista Álvarez Alonso e recuperada neste número, Ferro Couselo describía o seu traballo no arquivo como unha tarefa que combina emoción e responsabilidade: cada documento achado tiña para el a intensidade dun descubrimento e podía cambiar a percepción dunha época. O arquivo, dicía, contén a vida social, política e económica dos séculos XVI ao XIX e é un instrumento esencial para reconstruír a historia de Galicia. Esa idea de arquivo como corazón da memoria colectiva atravesa boa parte dos textos recopilados na revista.
A publicación incorpora ademais material gráfico que complementa os textos: fotografías históricas e obras de pintores como Prego de Oliver e Pepe Conde Corbal ilustran os artigos e axudan a contextualizar a época e o ambiente cultural no que trabalou Ferro Couselo. O deseño do número busca combinar o valor documental cunha presentación accesible para lectores non especializados, de xeito que a mensaxe chegue tanto a investigadores como ao público xeral interesado na historia local. «Raigame» pódese retirar de forma gratuíta nas oficinas da Deputación Provincial, o que facilita a súa difusión ent
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.